E. 2020/590 K. 2022/423

T.C. İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/590 Esas KARAR NO : 2022/423 DAVA : İstirdat (TTK'nın 792. maddesi mucibince) DAVA TARİHİ : 03/11/2020 KARAR TARİHİ : 01/06/2022

Mahkememizde görülen çek istirdadı davasının yapılan yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ İDDİA: Davacı vekili, müvekkili şirketin iş yerinde 24/08/2017 günü meydana gelen hırsızlık olayında çalınmak suretiyle zayi olan çek nedeniyle ... ATM'nin 2017/... Esas sayılı dosyası üzerinden iptali davası açıldığını, bankadan çekin ibraz bilgileri sorulduğunda davalı tarafından ibraz edildiğinin anlaşıldığını, mahkemesince kendilerine verilen süre zarfı içerisinde işbu istirdat davasını ikame ettiklerini beyanla ... Şubesinden keşideli, keşidecisi dava dışı ... olan 2.900,00 TL bedelli ... seri numaralı çekin TTK'nın 792. maddesi gereğince istirdadını talep ve dava etmiştir. SAVUNMA: Davalı tarafa dava dilekçesi ile duruşma davetiyeleri ilk seferde bila döndüğünden TK 21/2 maddesi uyarınca tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmışsa da, davalı davaya yanıt vermediği gibi duruşmalara da katılmamıştır. Dolayısıyla kanunen münkir sayılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuksal niteliği itibariyle, TTK'nın 792. maddesi çekin istirdadı istemine ilişkindir. Davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Belirtilen kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır. Ağır kusur ise, senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder. Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa... ibaresi, çekin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını, yani çalınmasını, tehdit ya da hile ile alınmasını, kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade etmektedir. Ancak çeki çalan veya hile ile hamilinden alan ya da bulan kişinin senedi ciro ile devretmesi hâlinde, bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan, başka bir deyişle kötü niyetli ve ağır kusurlu bulunmayan yeni hamil korunur. Bu tür davalarda, çekin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkarak yeni hamil tarafından kötü niyet veya ağır kusur ile iktisap edildiği iddiasını ispat külfeti davacıya aittir. Çek istirdatı davalarında davacının; çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş veya çeki iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır. Aksi düşüncenin kabulü çekin mücerretlik vasfını bertaraf eder. TTKnın 792. maddesi içeriği itibariyle önceki hamilin elinden herhangi bir şekilde çıkan çeki iktisap eden yeni hamilin, iyi niyetli olduğu karine olarak kabul edilmektedir. Ancak, ispat yükü üzerinde olan davacının, kötü niyete veya ağır kusura dair iddialarını her türlü delille ispat etmesi mü...