E. 2018/1522 K. 2021/283

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2018/1522 Esas KARAR NO: 2021/283 DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 10/12/2018 KARAR TARİHİ : 13/04/2021 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Davacılar tarafından teminat olarak verilen çek nedeni ile borçlu olmadıklarının tespiti ve takibin iptali istemi ile eldeki dava Mahkememize ikame edilmiştir. Davalı----- cevap dilekçesinde özetle;Dava konusu çekin teminat çeki bulunmadığını zira çekin ciro silsilesinde teminat çeki olduğuna dair emarenin bulunmadığını çekin davalı tarafından tahsil amacı ile edinildiği ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalı ------ cevap dilekçesi ibraz edilmemiş ancak duruşmadaki beyanlarında dava konusu çekin şirketin devredildiği için alındığını teminat çeki bulunmadığı ve sonrasında diğer davalıya ciro edildiği savunulmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Dava,------ sayılı takip dosyasına konu çekten ötürü borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun (TMK) 6. maddesine göre, kural olarak bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf o vakıayı ispat etmeye mecburdur. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) İspat Yükü başlıklı 190. maddesinde; (1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir. şeklinde düzenleme getirilmiştir. Menfi tespit ve istirdat davaları 2004 sayılı İcra İflas Kanununun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Maddeye göre; borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Borçlu, menfi tespit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa davaya istirdat davası olarak devam edilir. İspat yüküne ilişkin yukarıda açıklanan genel kural menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da, tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir. 6102 Sayılı TTK. 687, "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya varolan ilişkilere dayanan def ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğer ki hamil poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlu zararına hareket etmiş olsun" hükmünü içermektedir. Bu hüküm, TTK. 818, f. 1/e'de yapılan atıf nedeniyle çeklere de uygulanmaktadır. Asıl olan iyiniyetin varlığı olduğu için (TMK. 3) hamilin bilerek borçlu z...