BAŞHAN/TÜRKİYE DAVASI

1 AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE BAŞHAN - TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no: 15685/07 ) KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ STRAZBURG 12 Ekim 2010 İşbu karar AİHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecektir. Şekli düzeltmelere tabi olabilir. AVRUPA KONSEYİ CONSEIL DE L’EUROPE

2 USUL Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (15685/07) no’lu davanın nedeni T.C. vatandaşı Hülya Başhan’ın (başvuran) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne 31 Mart 2007 tarihinde İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşme’nin (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi - AİHS) 34. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurudur. Başvuran Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) önünde İstanbul Barosu avukatlarından A. Tamer ve G. Tuncer tarafından temsil edilmektedir. OLAYLAR Başvuran 1968 doğumlu olup, İstanbul’da ikamet etmektedir. 19 Eylül 2000 tarihinde yasadışı bir örgütün mensubu olmakla suçlanan başvuran gözaltına alınmıştır. Başvuran 25 Eylül 2000 tarihinde serbest bırakılmıştır. 2 Ekim 2000 tarihli bir iddianame ile başvuran hakkında İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi önünde dava açılmıştır. 21 Kasım 2003 tarihinde Devlet Güvenlik Mahkemesi başvuranı hapis cezasına mahkum etmiştir. Yargıtay 14 Temmuz 2004 tarihinde bu kararı bozmuştur. 30 Haziran 2004 tarihli Kanun ile Devlet Güvenlik Mahkemeleri feshedilmiş, bu mahkemelerin görevini ağır ceza mahkemeleri üstlenmiştir. 26 Eylül 2006 tarihinde ağır ceza mahkemesi başvuranın beraatına karar vermiştir. 7 Mayıs 2007 tarihinde Yargıtay bu kararı onamıştır. HUKUK Başvuran yargılama sürecinin uzunluğunun AİHS’nin 6/1 maddesinde öngörülen «makul süre» ilkesinin ihlaline yol açtığını ileri sürmektedir. Hükümet bu iddiaya karşı çıkmaktadır. Dikkate alınması gereken dönem başvuranın gözaltına alındığı 19 Eylül 2000 tarihinde başlayıp Yargıtay’ın 7 Mayıs 2007 tarihli kararı ile sona ermektedir. İki dereceli mahkemede görülen yargılama yaklaşık altı yıl yedi aydır. AİHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde başvurunun dayanaktan yoksun olmadığını kaydeden AİHM, ayrıca başka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru bulunmadığını tespit eder. AİHM yargılama süresinin makul olup olmadığının davanın şartları ışığında ve özellikle de davanın karmaşıklığı, başvuranın ve ilgili mercilerin tutumu gibi içtihadında yerleşmiş

3 ölçütlere bakılarak değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatır (Bkz. Pélissier ve Sassi-Fransa kararı no: 25444/94). AİHM daha önce de benzer sorunları ortaya koyan birçok davayı incelediğini ve AİHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiği sonucuna vardığını belirtmektedir. AİHM kendisine sunulan bütün unsurları incelemiş ve Hükümetin bu davada farklı bir sonuca ulaşmasını sağlayacak ikna edici hiçbir tespit ve delil sunmadığını tespit etmiştir. Mahkemenin bu konudaki yerleşik içtihadı ışığında, AİHM bu ...