E. 2022/934 K. 2023/1172

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/934 Esas KARAR NO : 2023/1172

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 18/10/2022 KARAR TARİHİ : 17/11/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/11/2023 Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda; İSTEM: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile (eski ünvanı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.) ...saglık.gov.tr üzerinden davalı şirkete bayiilik verilmesi hususunda başvuru yaptığını, bu başvurunun onaylanması halinde bedelin ödenmesine ilişkin olarak davalı adına ... seri nolu, Keşide yeri Adana olan 15.08.2022 tarih, 150.000,00-TL bedelli çek keşide ettiğini, ancak müvekkilinin bayiliğinin onaylanmadığını ve davalı tarafa bayiiik ücreti olarak verilen çekin iadesinin talep edildiğini, davalı tarafın kötü niyetli olarak çeki müvekkil şirkete iade etmediğini, taraflar arasında bayiilik başvurusu dışında hiçbir ticari ilişki, hizmet-mal alımı satımı söz konusu olmadığını, davaya konu çekin de bayiilik başvurusunun onaylanması halinde ödenecek tutara ilişkin olarak ciro edildiğini, onaylanmaması nedeniyle çekin bedelsiz kaldığını, Hukuk Genel Kurulunun 29.04.2021 T. E: 2017/11-40, K:542 sayılı ilamında "Borçlunun, temel borç ilişkisinden dolayı herhangi bir nedenle sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek açtığı menfi tespit davası, öğreti ve uygulamada bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası olarak adlandırılmaktadır. Bedelsizlik ise, bir kambiyo senedinin ihdasına neden olan temel alacağın herhangi bir nedenle mevcut olmamasıdır (İnan, N.kut: Türk Hukukunda Hatır Senetleri ve Özellikle Hatır Bonoları, Ankara, 1969, s.16). Başka bir deyişle bir kambiyo taahhüdünün temel alacağı geçersizse ya da sona ermişse, o kambiyo taahhüdü bedelsiz demektir. Bu anlamda senedin bedelsiz sayılmasında esas alınan husus, temel borç ilişkisinin kendisi değil, bu temel borç ilişkisinden doğan temel alacaktır. Bu itibarla bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası ile maddi hukuk bakımından borcun mevcut olup olmadığının tespiti amaçlanmakta; borçlu olmadığını iddia eden borçluya, genel hükümlere göre bu durumu tespit imkânı verilmektedir. Dava neticesinde borçlu olunmadığının tespiti hâlinde ise davacı (borçlu) hakkında bir icra takibi başlatılması engellenmiş olacak veya başlatılan ve devam eden icra takibi iptal edilerek, davacının mevcut olmayan bir borcu ödemesi engellenmiş olacaktır." hususlarına yer verildiğini, kambiyo senedinin ihdasına neden olan temel alacağın herhangi bir nedenle mevcut olmaması halinde çekin bedelsiz olacağının kabul edildiğini, somut olayda müvekkili şirketin bayiilik başvurusunun onaylanmaması nedeniyle müvekkil şirketin bayiilik ücreti olarak verdiği çekin bedelsiz kaldığını, davalı şirketin müvekkil şirketten herhangi bir alacağı bulunmadığını, iş bu davanın menfi tespit davası olması nedeniyle davalı yanın alacaklı olduğunu ispatlaması gerektiğini, davalı şirket bilerek ve isteyerek kötü niyetli olarak çeki...