İdari yargıda resen araştırma ilkesi esas olduğundan idari yargı yerlerinde görülmekte olan davalarda bilgi ve belgelerin gerçeğe ulaşmada yeterli görülmemesi halinde mahkemelerin her türlü incelemeyi kendiliğinden yapmaları gerektiği hk.
Danıştay Vergi Dava Daireleri Genel Kurulu E. 95/221 K. 97/141 T. 6.3.1997 RESEN ARAŞTIRMA İLKESİ İDARİ YARGIDA RESEN ARAŞTIRMA İLKESİ ESAS OLDUĞUNDAN İDARİ YARGI YERLERİNDE GÖRÜLMEKTE OLAN DAVALARDA BİLGİ VE BELGELERİN GERÇEĞE ULAŞMADA YETERLİ GÖRÜLMEMESİ HALİNDE MAHKEMELERİN HER TÜRLÜ İNCELEMEYİ KENDİLİĞİNDEN YAPMALARI GEREKTİĞİ HK. 213/md. 344 2577/md. 20 Gıda maddeleri ticareti ile uğraşan yükümlünün 1988 yılı defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmemesi nedeniyle inceleme elemanınca ihtilaflı dönemlere ait katma değer vergisi beyannamelerinde beyan edilen katma değer vergisi indirimlerin kabul edilmemesi sonucu düzenlenen inceleme raporuna dayanılarak, 1988 yılının muhtelif dönemleri için adına kaçakçılık cezalı katma değer vergisi salınmış, mahsup döneminin geçmiş olması nedeniyle tarh edilmeyen dahili tevkifata ait olarak kaçakçılık cezası kesilmiştir. Kaçakçılık cezalı tarhiyata karşı açılan davayı inceleyen ... Vergi Mahkemesi kararıyla; ibrazı istenen defter ve belgelerin beş yıl öncesine ait olduğu, defterlerin inceleme elemanına ibraz edilmemesi 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 344 üncü maddesi uyarınca gizleme olduğundan ve bu durum resen takdir sebebi sayılacağından, tarh edilen katma değer vergisinde kanuna aykırılık bulunmadığı, öte yandan defter ve belgelerin belirlenen sürede ibraz edilmemesinin, bunların sıhhatinin kontrolü imkanını ortadan kaldıracağı, yargılama aşamasında bu defterler üzerinde yapılacak bir incelemede yarar bulunmadığı, bu nedenle defter ve belgelerin getirtilmesi ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasına gerek görülmediği, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 347 nci maddesine göre salınan vergilere ağır kusur cezası uygulanması gerektiği, dahili tevkifata ilişkin kaçakçılık cezasının ise Gelir Vergisi Kanununun 94/B maddesi uyarınca kaldırılmasının uygun olacağı gerekçesiyle dava kısmen kabul edilmiştir. Tarafların temyiz başvurusunu inceleyen Danıştay Dokuzuncu Dairesi 1.2.1995 günlü ve 1995/144 sayılı kararıyla; idari yargıda re'sen araştırma ilkesinin esas olduğu, Danıştay'ın ve mahkemelerin bakmakla yükümlü oldukları davalarla ilgili dosyalarda mevcut bilgi ve belgelerin gerçeğe ulaşmada yeterli olmaması halinde, anılan yerlerce her türlü inceleme yapılmasının gerek re'sen araştırma ilkesi gerekse İdari Yargılama Usulü Kanununun 20 nci maddesi hükmü uyarınca zorunluluk arz ettiği, gerçeğe ulaşılma doğrultusunda yapılan araştırma ve incelemenin idarenin yerine geçme olarak düşünülemeyeceği, olayda ihtilaflı dönem defter ve belgelerinin inceleme elemanına ibraz edilmemesi nedeniyle re'sen takdir yoluna gidilmesi yerinde ise de, açılan davada söz konusu defter ve belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle varılacak sonuca göre anlaşmazlık hakkında karar verilmesi gerekirken bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde isabet görülmediği, öte yandan yükümlünün ibraz edeceği mal ve hizmet alımlarına ait fatura ve vesikalar, indirim konusu yaptığı katm...