Fiili maliyetle değerlemenin mümkün olmadığı durumlarda, birbirine karışabilecek malların değerlemesinde ortalama maliyet usulünün kullanılabileceği hk.
Danıştay 4. Daire E. 1999/1107 K. 2000/82 T. 19.1.2000 ORTALAMA MALİYET YÖNTEMİ FİİLİ MALİYETLE DEĞERLEMENİN MÜMKÜN OLMADIĞI DURUMLARDA, BİRBİRİNE KARIŞABİLECEK MALLARIN DEĞERLEMESİNDE ORTALAMA MALİYET USULÜNÜN KULLANILABİLECEĞİ HK. 213/md. 267 , 274 , 275 Temyiz Eden Taraflar : 1- ... Vergi Dairesi Müdürlüğü 2- ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. İstemin Özeti: 1994 yılı işlemleri incelenen davacı şirket adına dönem sonu mal mevcudunu düşük bedelle değerleyerek dönem matrahını eksik gösterdiği ileri sürülerek ikmalen gelir (stopaj) vergisi salınmış, fon payı hesaplanıp, kaçakçılık cezası kesilmiştir. ... Vergi Mahkemesi 30.12.1998 günlü ve E:1998/260, K:1998/490 sayılı kararıyla; olayda davacının dönem sonu mal mevcudunu eksik bedelle değerlemeye tabi tutulduğu ileri sürülüp aylar itibariyle imalata sevk edilen ve stokta kalan emtia miktarları çıkarılmak suretiyle stokların hangi aylara ait olduğu bulunup ilgili aylara ait ortalama mal alış fiyatlarıyla çarpılmak suretiyle dönem sonu stok değerinin hesaplandığı ve davacının kayıtlarıyla karşılaştırılarak matrah farkı bulunduğunun anlaşıldığı, Mahkemelerince inceleme raporunun eki olan ve davacının temsilcisi tarafından imzalanan tutanaktaki bilgiler esas alınıp, inceleme elemanıyla aynı yöntem kullanılarak yapılan hesaplamalar sonucu aynı matrah farkına ulaşıldığından yapılan hesaplamanın yerinde olduğu, ancak stoklarda gözüken ayçiçeğinin satıcının deposunda bulunduğunun ara kararı ile istenip incelenen belgelerden tespit edilmesi nedeniyle ayçiçeğine ilişkin dönem sonu mal mevcudunun değerleme farkından kaynaklanan matrah farkında isabet bulunmadığı ve davacının defter ve belgelerin incelenmesi sonucu matrah farkı bulunduğundan olaya kusur cezası uygulanması gerektiği gerekçesiyle, matrahın kusur cezalı olarak azaltılmasına karar vermiştir. Davalı İdare, yapılan tarhiyatın yasal olduğunu, davacı, dönem sonu mal mevcudunu değerlemede ortalama maliyet yöntemini kullandıklarını ve bunu gelir tablosu dip notlarında belirttiklerini, imalatını ve ticaretini yaptıkları emtianın değerlenmesinde en uygun yöntemin bu olduğunu, ayrıca değerleme sonucunda bir fark çıksa bile bunun doğrudan matrah farkı olarak alınamayacağını, yapılan tarhiyatın yasal olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemektedirler. Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir. Danıştay Savcısı ...'in Düşüncesi: Vergi inceleme raporunda davacı kurumun defter kayıtları ve bunların dayanağı belgelerin usul yönünden incelenmesinde tenkidi gerektiren bir hususa rastlanılmadığı belirtildikten sonra kurumun dönem sonu stoklarını eksik değerlendirmek suretiyle kazancını eksik beyan ettiği ileri sürülerek ikmal tarhiyatı yapılmıştır. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 4008 sayılı Kanunla değişik 274. maddesinde satın alınan veya imal edilen emtianın maliyet bedeli ile değerleneceği, mükelleflerin satın aldıkları veya imal ettikleri emtianın maliyet bedelini, son giren ilk çıkar yöntemini uygulamak sureti...