Ticari kazancın elde edilmesinde tahakkuk esasının geçerli olduğu ancak uyuşmazlık konusu dönemde dağıtılmasına karar verilmiş risturn (gelir gider farkı) bulunmadığından ticari kazancın eksik beyan edilmesinin söz konusu olmadığı hk.
Danıştay 4. Daire E. 1997/4108 K. 1998/5741 T. 28.12.1998 TAHAKKUK ESASI TİCARİ KAZANÇTA 'ELDE ETME' KAVRAMI TİCARİ KAZANCIN ELDE EDİLMESİNDE TAHAKKUK ESASININ GEÇERLİ OLDUĞU ANCAK UYUŞMAZLIK KONUSU DÖNEMDE DAĞITILMASINA KARAR VERİLMİŞ RİSTURN (GELİR GİDER FARKI) BULUNMADIĞINDAN TİCARİ KAZANCIN EKSİK BEYAN EDİLMESİNİN SÖZ KONUSU OLMADIĞI HK. 213/md. 30 Temyiz Eden : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü Karşı Taraf : ... İstemin Özeti : Eczacılık faaliyetinde bulunan eşinin üyesi bulunduğu ... Eczacılar Üretim, Temin, Dağıtım Kooperatifinden elde ettiği risturnu beyan dışı bıraktığı ileri sürülerek 1994 yılı için aile reisi sıfatıyla yükümlü adına gelir vergisi salınıp, fon hesaplanmış, kaçakçılık ve ağır kusur cezası kesilmiştir. ... Vergi Mahkemesi 21.3.1997 günlü ve E: 1996/353 K: 1997/194 sayılı kararıyla; kooperatifin üyeleriyle muamelede bulunması sonucu elde ettiği gelir gider farkını (risturnu) üyelerine dağıttığı, ticari kazancın tespitinde esas alınması öngörülen bu farkın ortakların kooperatiften satın aldıkları emtiadan kaynaklandığı, inceleme raporunda da belirtildiği üzere ortağın satın aldığı malın maliyetinin kooperatifin satış fiyatı çevresinde oluştuğu, gelir- gider farkının ortaklara verilmesiyle mal alış maliyetinin bu tutarda azaldığı, dolayısıyla ortaklarla kooperatif arasında ticari ilişkinin bulunduğu, bundan doğan ve ortağa verilecek farkın ticari kazancın tespitinde esas alınması gerektiği, ticari kazancın elde edilmesinde tahakkuk esasının geçerli olduğu, ancak uyuşmazlık konusu dönemde dağıtılmasına karar verilmiş risturn bulunmadığından ticari kazancın eksik beyan edilmesinin söz konusu olmadığı gerekçesiyle tarhiyatın kaldırılmasına karar vermiştir. Davalı İdare, tarhiyatın yasaya uygun olduğunu, ileri sürerek kararın bozulmasını istemektedir. Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir. Danıştay Savcısı ...'nın Düşüncesi: Olayda, davacının, üyesi olduğu ... Eczacılar Üretim, Temin, Dağıtım Kooperatifinden elde ettiği risturnu beyan etmediğinin inceleme sonucunda belirlendiğinden bahisle yapılan cezalı tarhiyatı kaldıran Vergi Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir. Kooperatiflerin dağıttıkları risturnların, kooperatif ortağının ticari, zirai veya mesleki faaliyetinden kaynaklanması halinde, ticari kazancın tespitinde, kooperatifin türüne göre, ya maliyet azaltıcı yada hasılat arttırıcı bir unsur olarak dikkate alınması zorunludur. Bu itibarla, ticari, zirai ve mesleki faaliyeti olan ve bu faaliyeti nedeniyle kooperatiften risturn elde eden kooperatif ortağının, beyanname verme döneminden önce, kooperatif genel kurulunca adına hesaplanan risturnu, tahakkuk esası gereği, hangi yılın faaliyetinden doğmuş ise, o yılın ticari kazancıyla ilişkilendirip beyan etmesi gerekir. Dava dosyasının incelenmesinden: Vergisi uyuşmazlık konusu olan risturnun; davacının, ticari ve mesleki faaliyetiyle ilgili olduğu, kooperatifin türü itibariyle ticari kazancın tespitinde maliyeti azaltıcı bir unsur olarak dikkate alınması gerektiği, ancak d...