Lokantacılık faaliyetinde alınan ve imalata sevk edilen hammaddelerin, bir çeşit üretime tabi tutulmasıyla elde edilen emtianın satışıyla hasılat elde edildiğinden; envanter defterine dönem stokunu sadece parasal tutar olarak kaydeden davacının, dönem kazancının randıman yöntemiyle tespitine olanak bulunmadığı, alış ve satış faturalarına göre ve emtianın cins ve miktarı belirtilerek envanteri de yapılamayacağı, bu nedenle defter ve kayıtları ve bunlarla ilgili belgeleri vergi matrahının tespitine imkan vermeyecek derecede noksan bulunan davacının dönem matrahının re'sen belirlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından, cezalı tarhiyatın kaldırılması yolundaki vergi mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmadığı hakkında.
3. Daire 2006/2472 E. , 2007/994 K.
"İçtihat Metni"
T.C. D A N I Ş T A Y ÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No: 2006/2472 Karar No: 2007/994
Temyiz Eden : Vergi Dairesi Müdürlüğü-GEMLİK Karşı Taraf : … İstemin Özeti : Lokanta işleten davacı şirketin defter ve belgelerinin incelenmesi sonucu dönem sonu stok tutarının envanter defterine cins ve miktar belirtilmeksizin sadece parasal tutar olarak kaydedildiği görüşüyle düzenlenen inceleme raporu uyarınca 2000 yılı için re'sen salınan vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi, geçici vergi ve fon payı ile kesilen özel usulsüzlük cezasını; envanter defterine dönem sonu stokunun tür ve miktar itibarıyla değil sadece parasal tutar olarak kaydedilmesi re'sen takdir nedeni olmakla birlikte, incelemenin amacının kayıt dışı hasılatın gerçeğe en yakın şekilde tespitini gerektirdiği, tarhiyatın dayanağı olan inceleme raporunda ise, alış ve satış belgelerine göre kaydi ve fiili envanter çıkarıldıktan sonra hasılat ortalamaları veya emsal olabilecek işletmelerin stok ve karlılık durumlarıyla karşılaştırılarak somut verilerden hareket etmek suretiyle hasılat farkı bulunup bulunmadığının tespiti gerekirken, lokanta işletmeciliğinde bu kadar yüksek tutarda stok olmaması gerektiğinden hareketle bulunan matrah farkı üzerinden yapılan tarhiyatın ve kesilen cezanın hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle kaldıran … Vergi Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının; lokantacılıkta sunulan hizmete ilişkin temel giderlerin günlük olarak alınıp günlük olarak tüketilmesi nedeniyle bu tür işletmelerde dönem sonu stoku olarak sadece içecek türü emtianın olabileceği, davacı şirketin türü ve miktarı belli olmayan … lira kıymetinde dönem sonu stoku bulunmasının iktisadi ve ticari icaplara uygun olmadığı, yapılan tarhiyatın ve kesilen cezanın yasal olduğu ileri sürülerek bozulması istenmiştir. Savunmanın Özeti : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. Tetkik Hakimi : … Düşüncesi : Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar Vergi Mahkemesi kararının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir. Savcı : … Düşüncesi : Lokanta işletmeciliği yapan davacının uyuşmazlık dönemine ait işlemlerinin incelenmesi sonucu düzenlenen inceleme raporuna dayanılarak adına re'sen yapılan cezalı tarhiyata karşı açılan davayı kabul eden mahkeme kararı temyiz edilmiştir. Cezalı tarhiyata dayanak alınan inceleme raporu ve eki tutanaktan, davacının dönem sonu envanterini, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 188.maddesi hükmüne uygun olarak düzenlenmediği sabit olup, bu tesbit davacının dönem matrahının re'sen takdirini gerektirmektedir. Defter kayıtları ve bunlarla ilgili belgeleri vergi matrahının doğru ve kesin olarak tesbitine imkan vermeyecek derecede noksan bulunan davacının dönem matrahının belirlenmesinde; davacının hukuken itibar edilecek maddi deli...