Vadeli çeklerin reeskonta tabi tutulamayacağı hk.
3. Daire 2001/2362 E. , 2003/4917 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2001/2362 Karar No: 2003/4917 Temyiz Eden : Kordon Vergi Dairesi Başkanlığı-İZMİR Karşı Taraf : … Vekili : … İstemin Özeti : Vadesi gelmemiş çeklerin reeskonta tabi tutulması gerektiği ihtirazi kaydıyla geçici vergi için verilen beyanname üzerinden davacı şirket adına 2000/1-6 dönemine ilişkin olarak fazladan tahakkuk ettirilen geçici vergiyi; Vergi Usul Kanununun 281 ve 285'inci maddelerinde, alacak ve borçların mukayyet değerleriyle değerleneceği, vadesi gelmemiş senede bağlı alacak ve borçların değerleme günündeki kıymetlerine irca olunacağı hükümlerinin yer aldığı, bu hükümlerde, vadesi gelmemiş senetlerin reeskonta tabi tutulacağı hususunun açık olarak düzenlendiği olayda, sözü edilen çeklerde vade tarihi olarak 30.6.2000 tarihinden sonraki bir tarihin gösterildiği ve vade tarihinden önce de tahsil edilmediğinin anlaşılması karşısında alacak senedi olarak kabul edilmesi gereken çeklerin reeskonta tabi tutulması gerektiğinden aksi yönde tesis edilen işlemde yasaya uygunluk görülmediği gerekçesiyle kaldıran … Vergi Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının; çeklerin vade içermesinin kanunen mümkün olmadığı ileri sürülerek bozulması istemidir. Savunmanın Özeti : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Tetkik Hakimi : … Düşüncesi : Çeklerin yasal olarak faiz ve vade kaydı taşımaları mümkün olmayıp nakit ödeme aracı olması karşısında reeskonta tabi tutulamayacağından mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. Savcı : … Düşüncesi : Uyuşmazlık vade içeren çeklerin reeskonta tabi tutularak değerlenmesi gerektiği görüşüyle ihtirazi kayıtla verilen beyanname üzerinden davacı şirket adına 2001/1-6 dönemi için tahakkuk ettirilen geçici vergiye ilişkin davanın Vergi Mahkemesince kabul edilerek, tarhiyatın kaldırılması üzerine Vergi Dairesi Müdürlüğünce kararın temyizi istemine ilişkindir. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 281 inci ve 285 inci maddelerinde; iktisadi işletmelere dahil alacak ve borçların mukayyet değerleriyle değerlenmesi esası benimsenmiş ve değerleme günü itibariyla vadesi gelmemiş senede bağlı alacak ve borçların reeskonta tabi tutulabileceği belirtilmiştir. Türk Ticaret Kanununda kambiyo senetleri arasında yer almakla birlikte çekin, yasal olarak vade ve faiz kaydı taşımasının mümkün olmaması, muhatap tarafından görüldüğü anda karşılığının ödenmesinin zorunlu bulunması nedeniyle bono ve poliçeden farklı nitelik taşıdığı ve sadece nakit ödeme aracı olarak işlem görmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. Uygulamada çekin çeşitli sebeplerle vadeli düzenlenmiş olması, adına çek düzenlenen yükümlünün ancak değerleme gününde vadesi gelmemiş senede bağlı alacak ve borçlar için uygulanması öngörülen 213 sayılı Yasanın 281 inci maddesindeki düzenlemeden yararlandırılmasına olanak bulunmamaktadır. Bu nedenle Vergi Dairesi Müdürlüğü temyiz isteminin kabul edilerek, vergi mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir...