İİK'nın 277. maddesinden kaynaklanan tasarrufun iptali istemine ilişkin olarak açılan davada İzmir 23. Asliye Hukuk ve Ankara 3. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanun'un 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: - K A R A R - Dava, İİK'nın 277. maddesinden kaynaklanan tasarrufun iptali davasıdır. İzmir 23.Asliye Hukuk Mahkemesince, tasarrufun...
5. Hukuk Dairesi 2022/8517 E. , 2022/12605 K.
"İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
İİK'nın 277. maddesinden kaynaklanan tasarrufun iptali istemine ilişkin olarak açılan davada İzmir 23. Asliye Hukuk ve Ankara 3. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanun'un 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: - K A R A R -
Dava, İİK'nın 277. maddesinden kaynaklanan tasarrufun iptali davasıdır. İzmir 23.Asliye Hukuk Mahkemesince, tasarrufun iptali davaları için İİK de yetki yetki konusu ile ilgili düzenleme yapılmadığı, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi (Yeni 4. Hukuk Dairesi) HMK'nın 6. maddesinde düzenlenen genel yetki kuralı tasarrufun iptali davaları için de geçerli olacağını kabul etmekle, davalılar vekilinin süresinde yetki itirazında bulunmuş olduğu ve davalıların yerleşim yerinin Ankara olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. Ankara 3. Asliye Hukuk Mahkemesince, davacının davalılar hakkında İzmir'de tasarrufun iptali istemiyle açmış olduğu davada, kesin yetkinin olmadığı, davalı/borçlu ... ile doğrudan doğruya işlem yapan üçüncü kişi konumundaki ..., ..., ..., ... ve ... arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğu, bu nedenle usuli işlemleri birlikte yapmak zorunda oldukları gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. İptal davaları için kanunda özel bir düzenleme öngörülmediğinden davanın HMK'nın 6. maddesi gereğince davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde açılması gerekir. Aynı Kanun'un 7/1. maddesi gereğince de davalı birden fazla ise dava bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. İptal davaları ayni hakka değil kişisel hakka dayanan davalardan olduğundan davanın konusu taşınmaz bile olsa HMK'nın 12. maddesinin uygulanma imkanı yoktur. İİK'nın 282. maddesi gereğince davalı borçlu ile doğrudan veya dolaylı işlem yapan 3. kişiler arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğundan ve zorunlu dava arkadaşları usul işlemlerini birlikte yapmak zorunda olduklarından yetki itirazının davalılarca birlikte ileri sürülmesi yasa gereğidir. Yalnız bir davalı tarafından ileri sürülen yetki itirazı hukukî sonuç doğurmaz. HMK'nın 6/1. maddesi uyarınca "(1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Bu yetki kuralı kesin olmadığından HMK'nın 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden ye...