E. 1953/2 K. 1954/7

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu E.1953/2 K.1954/7 T.24.2.1954 R.Gazete No. 8682 R.G. Tarihi: 12.4.1954

SATIŞ VESİKASININ İPTALİ

İCRA MEMURLUĞUNCA HACZEDİLEN MALA ÜÇÜNCÜ ŞAHIS TARAFINDAN SATIŞ VESİKASINA İSTİNADEN İSTİHKAK İDDİA EDİLMESİ ÜZERİNE ALACAKLI TARAFINDAN MEZKUR VESİKANIN İPTALİ İÇİN MÜSTAKİLLEN AÇILAN DAVALAR MAHKEMELERDE GÖRÜLÜR.

İcra Memurluğunca haczedilen mala, üçüncü şahıs tarafından satış vesikasına istinaden istihkak iddia edilmesi üzerine alacaklı tarafından mezkûr vesikanın iptali hakkında doğrudan açılacak dâvaya umumi hükümler dairesinde mahkemeler tarafından mı, yoksa İcra Tetkik Mercilerince mi? bakılması lâzım geldiğine dair 13/4/1949 tarih ve E. 9/6, K. 9/8 sayılı Hukuk Umumi Heyeti kararı ile 30/9/1950 tarih ve 949/4979 esas, ve 4043 karar sayılı İcra ve İflâs Dairesi kararları arasında husule gelen mübayenet ve ihtilâfın halli gerekli görülmesine mebni 24/2/1954 tarihinde toplanan Umumi Heyette keyfiyet müzakere ve tetkik olundu :

Genel Kurul 13/4/1949 tarihli kararında İcra ve İflâs Kanununun 97 nci maddesi mucibince haciz yaptıran alacaklı; üçüncü şahsın istihkak iddiasına karşı bu kanunun 11 inci babı hükümlerine istinatla muvakkat veya kati aciz vesikası ibrazına mecbur olmaksızın mütekabilen iptal dâvası açabileceğine ve dâva konusu olan hadisede alacaklı tarafından mütekabilen açılmış bir dâva olmayıp İcra Kanununun 99 uncu maddesine dayanılarak ve aslî bir dâva şeklinde vâkı temlikin iptalinin dâva edildiği anlaşılmasına binaen taraflar arasındaki uyuşmazlığın zikri geçen 97 nci madde gereğince incelenmesine kanunen mesağ bulunmadığı ve bu baptaki dâvanın umumi hükümler dairesinde ve asliye mahkemelerince tetkik ve halli lâzımgeleceği beyan olunmuş; İcra ve İflâs Dairesinin 30/9/1950 tarihli kararında ise alacaklının İcra ve İflâs Kanununun 99 uncu maddesi uyarınca üçüncü şahıs aleyhine açtığı men'i muaraza dâvasından sonra haczolunan hak ve alacağın kendilerine temlik edildiğini ileri süren üçüncü şahsın istinat ettiği temliknamenin iptalini istemesi üzerine mezkûr kanunun 97 nci maddesinin sondan bir evvelki fıkrasının kıyas suretiyle tatbik ve kabulüne kanuni mâni bulunmadığı cihetle bu hususa mâtuf temyiz itirazının yerinde olmadığından bahisle alacaklı tarafından doğrudan açılan iptal dâvasının mercice bakılmasının tasvibedildiği anlaşılmıştır. İcra memuru tarafından haczedilen mal hakkında üçüncü şahıs istihkak iddia ettiği takdirde; mahcuz mal borçlunun elinde iken haczedilmiş ise İcra ve İflâs Kanununun 97 nci maddesi hükümleri dairesinde üçüncü şahsın tetkik merciinde usulen istihkak dâvası açması lâzım gelir. Haczolunan şey borçlunun elinde olmayıp da üçüncü bir şahsın nezdinde bulunursa mezkûr kanunun 99 uncu maddesi uyarınca alacaklının üçüncü şahıs aleyhinde yine tetkik merciinde dâva ikamesi icabeder. Alacaklı tarafından açılacak bu dâva men'i muarraza dâvası mahiyetinde olup bununla alacaklı; haczedilen mala karşı üçüncü şahsın muarazasının men'ini taleple beraber mahcuzun borç...