Anayasa Mahkemesinin 13/7/2023 Tarihli ve E: 2022/47, K: 2023/124 Sayılı Kararı
Karar Özeti
27.9.2023 tarihli Resmi Gazete'de Anayasa Mahkemesinin 13/7/2023 Tarihli ve E: 2022/47, K: 2023/124 Sayılı Kararı yayımlanmıştır.
Karar Metni
“… 03.02.2022 tarihli ve 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu’nun 3’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının Anayasa’ya aykırılığı Hasan Âli Yücel, İyi Vatandaş İyi İnsan adlı eserinde okula yönelik görüşlerini dile getirirken şu paragrafı kaleme almıştır: “Medeni topluluklarda aile içinde doğup büyüyen çocuk, okul denilen ve eğitim işinde yetkili vatandaşlar tarafından idare edilen müessesede sistemli bir yetiştirmeye tabi tutulur. Çok eskiden çocuklar, okula gönderilmeyerek evde terbiye edilir ve özel hocalar tarafından okutulurdu. Öğretimin bu şekli bile çok mahduttu. Pek çok zamanlarda ve yerlerde çocuk, böyle hususi bir tesire tabi tutulmayarak bulunduğu cemiyet içerisinde başıboş yürür giderdi. Bu hal, bugün medeni dünyada kalkmış görünüyor. Çocuk iyi vatandaş olmak için aileden sonra, her sınıf vatandaşın çocuğunu bir araya getiren okulda yetişmektedir. Okul, kendisi bir cemiyet olan yerdir. Ailelerden gelen kız erkek, zengin fakir, her cins ve sınıf çocuğun bir araya gelmesinden doğan bu küçük cemiyette çocuk, ileride hayata atıldığı zaman gireceği büyük topluluğun tecrübelerine hazırlatılmaktadır ve hazırlanır.” [1] O halde çocuğu hayata hazırlayacak olan bu kurumda yetiştirme faaliyetini yürütecek olan öğretmenler, modern toplumun inşası için bilhassa önemlidir. Nitekim Cumhuriyetimizin kurucusu Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk, Muallimler Birliği Kongresi üyelerine: “… Öğretmenler! Yeni nesli, Cumhuriyet’in özverili öğretmen ve eğitmenleri, sizler yetiştireceksiniz; yeni nesil, sizin eseriniz olacaktır. Eserin kıymeti, sizin yeteneğiniz ve özveriniz derecesiyle uygun olacaktır. Cumhuriyet; fikren, ilmen, fennen, bedenen kuvvetli ve yüksek karakterli koruyucular ister. Yeni nesli, bu kalite ve yetenekte yetiştirmek sizin elinizdedir. Sizlerin, seçkin görevinizin yerine getirilmesine büyük özveriyle varlığınızı vereceğinize hiç şüphe etmem. … Efendiler! Bu görüşümde sizin tamamen benimle beraber olduğunuza şüphe etmiyorum. Genel öğrenim ve eğitim programımız da bu temelleri içine alır. Fakat biliyorsunuz ki, görüşlerin, programların kesin ve açık olması çok önemli olmakla birlikte verim ve eser verebilmesi, onların becerikli, anlayışlı ve özverili öğretmenlerimiz tarafından okullarımızda çok büyük dikkat ve gayretle uygulamasına bağlıdır. İşte özellikle sizden rica edeceğim konu budur. Sizin başarınız, cumhuriyetin başarısı olacaktır. …” şeklinde hitap etmiştir. [2] Öğretmenlerin yetiştirilmesi ve öğretmenlik mesleğinin icrası hususundaki söz konusu şiar doğrultusunda; onların donanımlı bir şekilde mesleğe hazırlanmasını teminen temel bir meslek kanunu yapılması mecburiyeti hasıl olmuş, bu mecburiyetin doğuşundan uzun bir süre sonra 03.02.2022 tarihli ve 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu çıkarılmıştır. Ancak anılan Kanun, her ne kadar temel kanun olarak adlandırılsa da; bu şiarın aksine öğretmenlerin yetiştirilmesi, mesleğe kabulü, çalışma koşulları, sosyal hakları, disiplin işlemleri, görev-yetki ve sorumlulukları, hizmet içi eğitimleri ...