Anayasa Mahkemesinin 23/7/2024 Tarihli ve E: 2023/25, K: 2024/139 Sayılı Kararı

“ 1) 23.11.2022 tarihli ve 7422 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 1. maddesiyle 18.03.1924 tarihli ve 442 sayılı Köy Kanunu’na eklenen 74/A maddesinin (c) fıkrasının (9) numaralı bendinin Anayasa’ya aykırılığı Anayasa Mahkemesi’nin 24.02.2022 tarihli ve 2021/2 E.; 2022/20 K. sayılı Kararı ile 442 sayılı Köy Kanunu’nun ek 18. maddesinde yer alan “uygulanacak disiplin cezaları” ibaresi iptal edilmiştir. Bunun üzerine kanun koyucu tarafından 7422 sayılı Kanun’un 1. maddesiyle Köy Kanunu’na 74. maddesinden sonra gelmek üzere güvenlik korucularına verilecek disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve halleri düzenleyen 74/A maddesi eklenmiştir. Bu kapsamda fiiller, ağırlık derecelerine göre (uyarma, kınama, ücretten kesme, görevden çıkarma yaptırımları bağlanma suretiyle) kategorize edilmiştir. 7422 sayılı Kanun’un 1. maddesiyle Köy Kanunu’na eklenen 74/A maddesinin (c) fıkrasının iptali talep edilen (9) numaralı bendinde yer alan fiil, ‘‘toplu müracaat veya şikayette bulunmak’’ tır. Söz konusu eylemde bulunulması halinde; bu durumun (ücretten kesme konulu) disiplin cezası gerektirmesi, Anayasa’ya aykırıdır. Açıklamalara geçilmeden önce güvenlik korucularının kamu hukuku açısından hukuki statülerini ortaya koymak gerekmektedir. Devletin yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetleri kapsamında, kolluk faaliyetleri de yer almaktadır. Zira kamu düzeninin tesisi, kolluk kuvveti marifetiyle de temin edilmektedir. Kamu düzeni bağlamında kamu hizmetinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler de memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülmektedir. Güvenlik korucuları ise, 442 sayılı Kanun’un bilhassa 74. maddesinde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Anılan 74. maddeye göre Cumhurbaşkanınca tespit edilecek illerde; olağanüstü hal ilanını gerektiren sebeplere ve şiddet hareketlerine ait ciddi belirtilerin köyde veya çevrede ortaya çıkması veya her ne sebeple olursa olsun köylünün canına ve malına tecavüz hareketlerinin artması hallerinde, valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile yeteri kadar güvenlik korucusu görevlendirilmesi; güvenlik korucularının görev alanının, görevli oldukları köyün hudutları içinde kalan alan olması; görevde bulundukları süre içinde yaralanmaları, engelli hâle gelmeleri veya ölümleri halinde 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanması; hizmetin devamı süresince her ay 11.500 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarda ücret ödenmesi; güvenlik korucularından güvenlik güçleriyle birlikte operasyonlara katılanların iaşelerinin, birlikte operasyona katıldıkları güvenlik güçlerinin bağlı olduğu birimlerce ve bu birimlerin bütçesinden karşılanması; onlar hakkında İş Kanunu ile İşsizlik Sigortası Kanunu hükümlerinin uygulanmaması; güvenlik korucularına yapılacak harcamaların, İçişleri Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten bu Bakanlıkça karşılanması; teröristle müc...