Mahkemece görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle dâvanın reddi ve dâva dosyasının görevli mahkemeye tevdii halinde müddeaaleyh lehine vekâlet ücreti hükmedilip edilmiyeceği hususunda Yargıtay Üçüncü Hukuk Dairesinin 4/5/1942 tarih ve 4319 sayılı ilâmiyle 3/7/1942 tarih ve 6154/5251 sayılı ilâmı arasında hasıl olan aykırılığın tevhidi içtihat yoliyle halli Bursa İkinci Sulh Hukuk Hâkimliğinin 9/6/1943 tarih ve 108 sayılı tezkeresiyle istenilmesine mebni toplanan Tevhidi İçtihat Genel Kurulunda mesele incelenerek; SONUÇTA: Bir dâva hakkında mahkemenin görevsizlik yahut yetkisizlik kararı vermesi dâvacıya karşı bir hüküm vermesi demektir. Esas hakkındaki hükümler dâvaya son verdiği gibi görevsizlik yahut yetkisizlik kararları da bunları veren mahkemelere göre son kararlardandır. Dâvayı bu sebeplerden biriyle göremiyeceğini ve yetkili mahkemece gördürülmesi lâzım geleceğini bildiren...
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu E.1943/21 K.1945/9 T.25.4.1945 GÖREVSİZLİK VEYA YETKİSİZLİK KARARINDA YARGILAMA GİDERLERİ MAHKEMECE GÖREVSİZLİK VEYA YETKİSİZLİKTEN DAVANIN REDDİ VE DOSYASININ GÖREVLİ MAHKEMEYE TEVDİİ HALİNDE YARGILAMA MASRAFLARİYLE AVUKAT ÜCRETİNE DAİR OLAN İSTEMLER GÖREVSİZLİK YAHUT YETKİSİZLİK KARARI VEREN MAHKEMECE HÜKÜM ALTINA ALINMALIDIR. Mahkemece görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle dâvanın reddi ve dâva dosyasının görevli mahkemeye tevdii halinde müddeaaleyh lehine vekâlet ücreti hükmedilip edilmiyeceği hususunda Yargıtay Üçüncü Hukuk Dairesinin 4/5/1942 tarih ve 4319 sayılı ilâmiyle 3/7/1942 tarih ve 6154/5251 sayılı ilâmı arasında hasıl olan aykırılığın tevhidi içtihat yoliyle halli Bursa İkinci Sulh Hukuk Hâkimliğinin 9/6/1943 tarih ve 108 sayılı tezkeresiyle istenilmesine mebni toplanan Tevhidi İçtihat Genel Kurulunda mesele incelenerek; SONUÇTA: Bir dâva hakkında mahkemenin görevsizlik yahut yetkisizlik kararı vermesi dâvacıya karşı bir hüküm vermesi demektir. Esas hakkındaki hükümler dâvaya son verdiği gibi görevsizlik yahut yetkisizlik kararları da bunları veren mahkemelere göre son kararlardandır. Dâvayı bu sebeplerden biriyle göremiyeceğini ve yetkili mahkemece gördürülmesi lâzım geleceğini bildiren mahkeme bir red kararı vermiş demektir. Nitekim Borçlar Kanununun 137 nci maddesinde dâvanın böyle bir sebeple reddolunmuş olmasından bahsedilmiştir. Usul Kanununun 27 nci maddesinde arzuhalin reddi suretinde kullanılan terim de dâvanın reddi anlamından başka bir mânaya yorulamaz. Çünkü kendini bir dâvaya bakmağa yetkisiz gören mahkeme böyle bir karar verince artık o dâvadan elini çekmiş olur. Mahkemenin bu kararı temyiz olunabilir. Fakat temyiz olunabilmek için dâvacı adliye harç tarifesinin 21 inci maddesinde tâyin edilen (400) kuruş ilâm harcını ve bundan başka aynı tarifenin 9 uncu maddesinde verilmesi lüzumu gösterilen dörtte bir yani 100 kuruş temyiz istemi harcını vermeğe mecburdur. Bu ilâm Yargıtay karariyle bozulmadıkça onu veren mahkemeye artık aynı dâva için başvurulamaz. Usul Kanununun 27 ve 193 üncü maddeleri yetkisiz mahkemeye başvurmuş olan dâvacıların yararına istisna niteliğinde bazı hükümler kabul etmişse de, bu hükümler yorumlama yoliyle genişletilemeyip sıkı yorumlama kurallarına göre uygulanmalıdır. Hatta 27 nci maddedeki «Yeniden harç alınmaz» sözü önce harç alınmış olacağını gösterir. Yoksa yetkisizlik kararının ilâmı harçsız verilir demek değildir. O gibi kararların niteliği böyle olunca dâva öyle bir karara bağlanıncaya kadar mahkemece yapılmış olan masraflardan şayet kendisine karşı o mahkemede dâva açılmış olan tarafın istemiyle tanık veya bilir kişi dinlenmişse ve Usul Kanununun 414 ve 415 inci maddeleri gereğince bunları o taraf vermişse mahkemenin ilâm harcından başka o gibi masrafları ve yine o taraf istemişse avukat ücretini de yararına yetkisizlik kararı vermiş olduğu taraf için dâvacıya yükletmesi aynı Usul Kanununun 417 nci ve 426 ncı maddeleri hükümlerine uygun olur. Bu...