Ariyet alınanın iadesi ve tazminat davasında işin ivazlı olmamasıhalinde dahi ariyet alanın ticari işlerini kolaylaştırdığı için yerel mahkeme kararlarının ticaret dairesinde görülmesi gerekir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu E.1942/4 K.1942/3 T.18.02.1942 ARİYET ALINANIN İADESİ TAZMİNAT DAVASI ARİYET ALINANIN İADESİ VE TAZMİNAT DAVASINDA İŞİN İVAZLI OLMAMASI HALİNDE DAHİ ARİYET ALANIN TİCARİ İŞLERİNİ KOLAYLAŞTIRDIĞI İÇİN YEREL MAHKEME KARARLARININ TİCARET DAİRESİNDE GÖRÜLMESİ GEREKİR. Zonguldak'ta T... T... vekili avukat M..., müvekkilinin tahtı isticarında bulunan bir bab dükkanı müddeaaleyh T... K...'ya ariyet olarak vermiş ise de müddetin müruruna rağmen tahliye etmemiş ve binnetice kardan mahrum bırakılmak suretiyle uğradığı zarar ve ziyanın tahsilini talep ve dava eylemesine karşı müddeaaleyh canibinden de ve mezkür dükkanın ariyet olarak alınmadığından ve mahiye 15 lira ile kiralandığından ve saireden bahsile davanın reddi def'an dermeyan kılınması üzerine Zonguldak Asliye Hukuk Hakimliğinde tarafların icra kılınan muhakamesi neticesinde 18.12.1939 tarih ve 4 - 1 numara tahtında verilen hükmün temyizen tetkiki hususunda Temyiz 4. Hukuk Dairesinin 24.3.1941 tarih ve 1451/700 ve Ticaret Dairesinin 13.12.1941 tarih ve 1201/3039 numaralı kararları ile ihtilaf husule gelmiş olduğundan keyfiyetin tevhidi içtihat yoliyle halli Temyiz Ticaret Dairesi Reisliğinin 23.1.1942 tarih ve 1201 sayılı yazısıyla istenilmesine mebni 18 Şubat 1942 tarihinde toplanan Heyeti Umumiyeye 48 zatın iştirak ettiği görüldükten ve müzakere nisabı tahakkuk ettikten ve mezkür yazı ile her iki daire kararları ve bu babtaki dava dosyası mütalaa ve tetkik edildikten sonra söz alan; Reis Fevzi: İhtilaflı mesele, tacir olan ve olmıyanların şahısların dükkanını bir tacire ariyet vermesinin ticari muamelelerden madud olup olmadığı keyfiyetidir. Bizim Ticaret Kanunu bir muamelenin ticari olması için 3 esas kabul etmiştir : 1 - Maksat ve niyet, 2 - Muamelenin nev' ve mahiyeti, 3 - Mutlak ticari muamelelerdir. Bunlardan Ticaret Kanununun 15. ve müteakip maddelerinde bahsedilmektedir. Bir tacirin ticari muamelelerinde kullanılmak üzere dükkan ariyet alması şüphesiz ki bu maddelerde zikrolunan muamelelerden değildir. Fakat vazııkanun ticari muameleleri bu maddelerde gösterilen hususlara hasretmemiştir. 25. maddede gösterildiği üzere bu muamelelere murtabit olan veya bunların icrasını tahsil edene bilcümle muameleler dahi ticari addedilmiştir. Bir tacirin ticari muamelesi, kullanmak üzere dükkan ariyet alması bittabi muamelesini teshil eder. Nitekim evvelce dükkan isticarında da ihtilaf edilmiştir. Tevhidi içtihat suretiyle bu ihtilaf hallolunmuştur. Dükkan isticarı, ticari muameleyi teshil edeceğinden ticari addedilmiştir. Ariyet de ayni mahiyettedir. Bununda ticari olması tabiidir. İcar meselesinde dermeyan iarede kastı menfaat derkar olduğu gibi istiarede kasdı ticaret derkardır. Çünkü matbaacı makinesini koyup çalışmak ve ticaretini tevsi etmeği kastetmiştir. Akitsiz borçların ticari olduğunu İstanbul Üniversitesi Profesörlerinden Hirş beyan etmiştir. Haksız fiili ticarettir, demiştir. Binaenelayh hadise ticaridir. Cevat: Bir tüccar komşusundan bir malı tartm...