Tahsili emval kanunu hükümlerine göre satılan gayri menkullere ait fesih ve iptal davalarının mercii adliye mahkemeleri olduğu hakkında.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu E.1942/2 K.1942/22 T.18.11.1942 TAHSİLİ EMVAL KANUNU TAHSİLİ EMVAL KANUNU HÜKÜMLERİNE GÖRE SATILAN GAYRİ MENKULLERE AİT FESİH VE İPTAL DAVALARININ MERCİİ ADLİYE MAHKEMELERİ OLDUĞU HAKKINDA. Tahsili Emval Kanunu hükümleri dairesinde satılmış olan bir gayrimenkul hakkında ihale ve ferağın kanuni sebeplerden dolayı feshi hakkında Ceyhan Asliye Mahkemesine ikame edilmiş olan bir dâvanın; satışın komisyonu mahsusunca vukuundan bahsile vazife noktasından reddine karar verilmiş ve bu karar 27 kânunusani 1938 tarihli ve 2053/172 numaralı ilâm ile tasdik kılınmış ise de; bu kerre buna benzer bir hadisenin tetkiki sırasında mübayin bir ictihad tebellür eylemiş olduğundan bahsile husule gelen mübayenetin tevhidi içtihad yoliyle halli Temyiz Birinci Hukuk Dairesi Reisliğinin 1318/16 numaralı yazısiyle istenilmesine mebni birinci toplanmada vaktın darlığına binaen intac olunamadığından tekrar toplanan Tevhidi İçtihat Heyeti Umumiyesinde keyfiyet müzakere edilerek: Neticede : Devlet Şûrası Kanununun 19 uncu maddesi İdare Meclislerinin idari mahiyetteki kararları hakkındadır. Cebri icra usulleri âmme hukukundan ise de; bunlar neticesinde hususu hukuk sahasına giren aynı bir hak doğar. Filhakika ihale üzerine bir ayın üzerindeki milkiyet bir şahısdan diğer şahsa geçer. Milkiyetin bu intikali mevzu usul ve kanunlara uygun olmak lâzımdır. Aksini iddia edip ihalenin feshini isteyenler ötedenberi, umumî mahkemelere müracaat ederler ve dâvaları bu mahkemeler tarafından görülüp hükme bağlanırdı. Sonradan İcra ve İflâs Kanunu bu gibi fesih taleplerinin ancak icra tetkik merciine şikâyet yolu ile arzolunabileceğini tasrih etmiştir. Vergi borcundan dolayı yapılan ihalelerin feshi için Tahsili Emval Kanununda ve bunun bazı maddelerini tadil eden kanunlarda böyle bir merci tâyin olunmamıştır. İhtiyati haciz kararlarına karşı vergi tetkiki itiraz komisyonlarının merci tayinine müteallik olan 2656 sayılı kanunun 2 nci maddesi hükmü mevridine maksurdur. Devlet Şûrası Kanununun 20 nci maddesine gelince bu da sırf idari mahiyetteki muamele ve kararlara tealluk eder. İhale kararı ise hususi milkiyetlerin elden ele geçmesi neticesini hasıl etmek itibariyle hususi hukuk sahasına girer. Hilâfı bir kanunda tasrih edilmedikce bu sahadaki her türlü dâvaların rüyetiyle umumî mahkemeler vazifelidir. Buna göre de ihalenin feshine müteallik dâvalar mezkûr 20 nci maddesinin şümulü haricindedir. Zikrolunan sebeplere mebni vergi borcundan dolayı ihale yapılmak suretiyle vâkı olan milkiyet intikallerinin usul ve kanun hükümlerine uygun olmadığı iddiasına dayanan ihalenin feshiyle bunun neticesi olarak meselâ bir gayrimenkulün ihale üzerine müşteri namına yapılmış olan kayd ve tescilinin iptal ve tashihi dâvaları halen ait olduğu Adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde sayılmak lâzımgeleceğine oyların üçte ikiyi geçen çoğunluğiyle karar verildi. ----------o----------