Taşınmaz malın tapu dışı satışının ve satış vaadine ilişkin sözleşme ve işlemler kanunen geçerli değilse de, bir tarafın tapu dairesinde ferağın yapılmasını üstlenmesi koşuluna karşı diğer tarafın taşınmazın bedelini verdiğine, koşul gerçekleşmeyince bedelin geri verilmesini de üstlenmiş olduğuna göre; bu gibi davalar on yıllık genel zamanaşımı hükümlerine tabi olurlar. sürenin başlangıcı ferağdan cayma ve çekinme tarihidir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu E.1936/31 K.1939/47 T.7.6.1939 TAPU DIŞI SATIM DAVA ZAMANAŞIMI TAŞINMAZ MALIN TAPU DIŞI SATIŞININ VE SATIŞ VAADİNE İLİŞKİN SÖZLEŞME VE İŞLEMLER KANUNEN GEÇERLİ DEĞİLSE DE, BİR TARAFIN TAPU DAİRESİNDE FERAĞIN YAPILMASINI ÜSTLENMESİ KOŞULUNA KARŞI DİĞER TARAFIN TAŞINMAZIN BEDELİNİ VERDİĞİNE, KOŞUL GERÇEKLEŞMEYİNCE BEDELİN GERİ VERİLMESİNİ DE ÜSTLENMİŞ OLDUĞUNA GÖRE; BU GİBİ DAVALAR ON YILLIK GENEL ZAMANAŞIMI HÜKÜMLERİNE TABİ OLURLAR. SÜRENİN BAŞLANGICI FERAĞDAN CAYMA VE ÇEKİNME TARİHİDİR. Haricen satılıp ferağından nükûl olunan gayrimenkul bedelinin istirdadına müteallik davaların tabi olduğu müruruzaman müddetiyle bu müruruzamanın başlangıcı hakkında Temyiz Dördüncü Hukuk Dairesinin kararları arasında hâsıl olan ihtilâfın tevhidi içtihat suretiyle halli Temyiz Dördüncü Hukuk Dairesi Reisliğinin 2.11.936 tarih ve 224 ve 5.6.939 tarih ve 111 numaralı müzekkereleriyle istenilmesine mebni 31.5.939 ve 7.6.939 tarihinde toplanan Heyeti Umumiyeye kırk dokuz zatın iştirak ettiği görüldükten ve müzakere nisabı tahakkuk ettikten ve mezkûr müzekkere ile ilâmlar okunduktan sonra hadise bir kerre de Birinci Reis İhsan Ezgü tarafından izah edilmekle beraber ilâveten bir de dava mebdeinin tayini hususunda ihtilâf vardır, denildi. Fevzi Bozer; Bu noktayı izah etti ve müruruzamanın imtina tarihinden başlaması lâzım gelir ve dairemizin dört, beş senelik tatbikatı bu merkezdedir. Bundan başka bedel istirdadı davaları on senelik müruruzaman hükümlerine tabidir. Çünkü âkitlerden satıcı memuru mahsus huzurunda ferağın icrasını ve aksi takdirde aldığı bedelin iadesini taahhüt etmiştir. Şu halde bedelin iadesi müteahhidünbihtir. Bu taahhütten doğan borçlar ise haksız mal iktisabı mahiyetinde değildir. Kanunda başka suretle bir hüküm olmadığı takdirde her dava on senelik müruruzamana tabidir. Binaenaleyh istirdat davasının on senelik umumî müruruzamana tabi olması lâzım gelir, dedi. Birinci Reis; Diğer dairelerde böyle bir ihtilâf olup olmadığını sordular, gerek Sait Barlas ve gerek Ali Rıza Kiper, mebde imtina tarihinden itibar edildiğini söylediler. Fuat Hulûsi; Bu akitler muteber olmamakla beraber bir adam muteber olmayan akti de yerine getirebileceğine ve diğer taraf ferağ edecek ümidiyle intizar etmekte bulunmasına göre müruruzaman cereyan etmeyeceğini ve bunun kanuna da aykırı düşmeyeceğini söylediler. Şemseddin; Bir akdi sahih zımnında verilmiş olan şeyde şartın ademi tahakkukundan itibaren haksız mal iktisabı başlar. Verilmiş olan, bilâ sebep kalmıştır. Bu sebepsiz mal iktisabından başka bir şey değildir. Maruzatım kâfi gelmiyorsa sair işlerde olduğu gibi aramızda cezacı arkadaşların da iştirakini temin etmek suretiyle bir komisyon teşkil edilerek bu ehemmiyetli bahsi ariz ve amik tetkik edip bir neticeye ulaşmasını da rica edeceğim. Birinci Reis; Böyle bir komisyona lüzum olup olmadığını sordular. Lüzum olmadığı ittifakla beyan edildi. Fevzi Bozer; Bedelin istirdadı davasının tabi olacağı müruruzaman meselesinde ma...