ÖRTÜLÜ SERMAYE NİTELİĞİNDEKİ BORÇLANMA NEDENİYLE KURUM MATRAHININ FAİZ YA DA KUR FARKI YOLU İLE AŞINDIRILMASI ARASINDA FARK BULUNMADIĞI, ÖRTÜLÜ SERMAYE MÜESSESESİNİN ASIL AMACININ, GERÇEKTE SERMAYE NİTELİĞİNE SAHİP BORÇLANMALAR NEDENİYLE KURUM KAZANCINDA HERHANGİ BİR AZALMANIN MEYDANA GELMESİNİ ENGELLEMEK OLDUĞU HAKKINDA.
Vergi Dava Daireleri Kurulu 2005/20 E. , 2005/143 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No: 2005/20 Karar No: 2005/143 Temyiz Eden: ... Anonim Şirketi Vekili: ... Karşı Taraf: ... Vergi Dairesi Müdürlüğü İstemin Özeti: Turizm işletmeciliği yapan ve örtülü sermaye niteliğindeki borçlanmaya ilişkin faiz ve kur farklarını gider kaydettiği saptanan davacının 1996 takvim yılı zararının azaltılmasına ilişkin işleme karşı dava açılmıştır. ... Vergi Mahkemesi ... günlü ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla; ... Hükümeti'nin davacı şirketin ve davacı şirket ortaklarından olan ... (...) ile ... A.Ş.'nin yanında davacı şirkete kredi veren ... Limited (...)'nın ve ...Bank (...)'nin ortağı olduğu ve kurucusu davacı şirketle dolaylı şirket ilişkisi içerisinde bulunulduğu, davacının ...'den 1995 yılında yedi yıl vadeli ... Amerikan doları borçlanması, borcun kurum tarafından devamlı şekilde kullanılması, sıkı bir iktisadi ilişkinin varlığını kanıtladığı, özsermayenin borcun alındığı yılın dönem başında (-...-TL) kredi sözleşmesinin imzalandığı tarihten bir gün önce düzenlenen bilançoda da (-...-TL) olduğu, borç miktarının ... milyar lira olması karşısında bu miktar ile özsermaye arasında emsal işletmelerle mukayeseye gerek duyulmayacak ölçüde açık bir nispetsizlik bulunduğu, örtülü sermayenin varlığı için kanunun aradığı şartların oluştuğu gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Yükümlü temyiz istemini reddeden Danıştay Üçüncü Dairesi karar düzeltme istemini kabul ederek 15.4.2004 günlü ve E:2003/1916, K:2004/1001 sayılı kararıyla; 213 sayılı Kanunun 258 ve 280 inci maddesi hükümleri uyarınca yabancı para cinsinden olan borçların hesap döneminin sonunda değerlemeye tabi tutulması ve bu değerleriyle bilançonun pasifine yazılarak dönem kar/zararının hesaplanması gerektiği, olayda, davacı şirketin ortağından almış olduğu döviz cinsinden borç örtülü sermaye, bu borç nedeniyle oluşan kur farkları da faiz olarak nitelendirilmek suretiyle bu faizlerin Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 15'inci maddesinin 2'nci bendine göre kurum kazancından indirilemeyeceği ileri sürülerek dava konusu cezalı tarhiyatın yapıldığı, kur farkı artışı, enflasyon nedeniyle oluşan değer artışından kaynaklanan ve döviz olarak alınan borcun zaman içinde aşınmasını karşılayan bir gider niteliğinde olduğundan, vergi mahkemesince kur farkının örtülü sermaye üzerinden hesaplanan faiz olarak nitelendirilmesi sonucu davanın bu kısmının da reddine karar verilmesinde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle kararı bozmuştur. Bozma kararına uymayan ... Vergi Mahkemesi ... günlü ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeye ek olarak; örtülü sermaye niteliğindeki borçlanma nedeniyle kurum matrahının faiz ya da kur farkı yolu ile aşındırılması arasında fark bulunmadığı, yasanın gerekçesinin de bu yolda olduğu, örtülü sermaye müessesesinin asıl amacının, gerçekte sermaye niteliğine sahip borçlanmalar nedeniyle kurum kazancında herhangi bir aza...