Emsal bedel hesabında, maliyet bedelinin kayıtlara ve belgelere aykırı olduğu yolunda somut tespit yapılmadan matrah farkı belirlenemeyeceği hk.
Danıştay 4. Daire E. 2002/3468 K. 2002/3892 T. 17.12.2002 EMSAL BEDEL MALİYET BEDELİ EMSAL BEDEL HESABINDA, MALİYET BEDELİNİN KAYITLARA VE BELGELERE AYKIRI OLDUĞU YOLUNDA SOMUT TESPİT YAPILMADAN MATRAH FARKI BELİRLENEMEYECEĞİ HK. 213/md. 267 Temyiz Eden: .... Limited Şirketi Vekili: Av. .... Karşı Taraf: ... Vergi Dairesi Müdürlüğü İstemin Özeti: 1999 yılına ilişkin işlemleri incelenen davacının bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı ileri sürülerek düzenlenen rapor uyarınca re'sen vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi salınmış, fon payı hesaplanıp, aslı aranmayan geçici vergiden dolayı vergi ziyaı cezası kesilmiştir. .... Vergi Mahkemesinin 8.7.2002 günlü ve E: 2002/194, K: 2002/588 sayılı kararıyla; inşaat müteahhitliği işiyle uğraşan davacının kat karşılığı inşa ettiği üç daireden bir adedinin üçüncü bir şahsa düşük bedelle satıldığı, iki dairenin ise ortak tarafından düşük bedelle işletmeden çekildiği ileri sürülerek emsal bedel esas alınmak suretiyle tarhiyat yapıldığının anlaşıldığı, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 41 inci maddesinde teşebbüs sahibinin işletmeden aynen aldığı değerin emsal bedel ile değerleneceğinin belirtildiği, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 267 nci maddesinde ise emsal bedelin nasıl tespit edileceğinin açıklandığı, olayda, davacı şirketin müdürü tarafından ihtirazi kayıt konulmaksızın imzalanan inceleme raporu eki tutanakta inşaatla ilgili tüm maliyetlerini belgelendirilemediği, özellikle malzeme ve işçiliğin birlikte olduğu, maliyet unsurlarının kendilerine sadece malzeme bedeli olarak fatura edildiği, ayrıca mükellefiyeti olmayan şahıslara yaptırılan hizmetlerde fatura alınamadığı, bu nedenle defter kayıtlarında yer alandan daha fazla maliyete katlandıklarını ve tam olarak inşaatın maliyet bedelinin bilinmesine olanak bulunmadığının belirtildiği, bu nedenle söz konusu dairelerin emsal satış değerinin maliyet esasına göre tespit edilmesine olanak bulunmadığından takdir esası kullanılarak .... Ticaret Odasından alınan ve üç kişilik bilirkişi raporuna göre takdir komisyonunca takdir edilen emsal bedellerin yasaya uygun olduğu, öte yandan alıcı beyanına göre bulunan matrah farkının ise, sadece alıcı ifadelerine dayanılması yerinde olmamakla beraber, şirket müdürüne satılan iki daire için takdir komisyonunca emsal bedel takdir edilirken alınan verilerin değerlendirilmesi sonucu, alıcı tarafından beyan edilen satış bedelinin de sonuç itibarıyla yerinde bulunduğu, bu durumunda alıcı ifadesi ile takdir komisyonu kararına göre tespit edilen satış bedelleri toplamının % 20 sinin safi kar olduğundan hareketle belirlenen tutar esas alınarak yapılan tarhiyatta yasaya aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Davacı, uyuşmazlık konusu taşınmazların kayıtlarında yer alan satış bedellerinin gerçek değerler olduğunu, emsal bedel tespitinde maliyet esası uygulanması gerekirken takdir esasının uygulanmasının yasal olmadığını, zira defter ve belgelerin incelenmesi halinde alış ve satışların...