Maliyet bedeli ya da emsal bedeli belirlenmeden gayrimenkulün takdir yoluyla belirlenen değeri üzerinden matrah farkı hesaplanamayacağı hk.
Danıştay 4. Daire E. 2000/1177 K. 2001/213 T. 5.2.2001 MALİYET BEDELİ YA DA EMSAL BEDELİ GAYRİMENKULÜN TAKDİR YOLUYLA BELİRLENEN DEĞERİ MALİYET BEDELİ YA DA EMSAL BEDELİ BELİRLENMEDEN GAYRİMENKULÜN TAKDİR YOLUYLA BELİRLENEN DEĞERİ ÜZERİNDEN MATRAH FARKI HESAPLANAMAYACAĞI HK. 213/md. 267 Temyiz Eden : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü Karşı Taraf : .... İstemin Özeti: İnşaat taahhüt işi yapan davacının 1997 yılı işlemlerinin incelenmesi sonucu, ihtilaflı dönemde tamamlanması üzerine işletmeden çekilen ve maliyet bedeli esasına göre bedelleri belirlenen bağımsız bölümlerin, takdir komisyonunca takdir edilen emsal bedelleri dikkate alınarak belirlenen matrah farkı üzerinden davacı adına re'sen gelir vergisi salınmış, fon payı hesaplanmış, ağır kusur cezası kesilmiştir. ... Vergi Mahkemesinin, 24.11.1999 günlü ve E: 1999/157, K: 1999/353 sayılı kararıyla; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 267 nci maddesinde emsal bedelinin belirlenmesinde sıra ile uygulanması gereken üç esasın bulunduğu, bunların ortalama fiyat, maliyet bedeli ve takdir esası olduğu, işletmeden çekilen gayrimenkullerin emsal bedellerinin kanundaki koşulları taşımak kaydıyla bu sıra izlenerek bulunması gerektiği, uyuşmazlık konusu olayda, ortalama fiyat esasının uygulanmasının mümkün olmadığı, bu nedenle işletmeden çekilen gayrimenkulün maliyet bedelinin belirlenmesi mümkün bulunduğundan maliyet bedeli esasının uygulanması, mümkün bulunmadığı takdirde takdir esasının uygulanması gerektiği, davacının defter ve belgelerinden maliyet bedeli belirlenerek buna % 10'luk oran ilave edilmek suretiyle gayrimenkullerin emsal bedelinin belirlenebileceği, ancak davalı idarece emsal bedelinin maliyet bedelinden daha yüksek olduğu ya da hesaplanmasının mümkün bulunmadığı yönünde herhangi bir tespit yapılmaksızın doğrudan takdir esasına gidilerek matrah farkı belirlenmesinde ve buna göre yapılan tarhiyatta isabet görülmediği gerekçesiyle vergi ve cezanın kaldırılmasına karar verilmiştir. Davalı İdare, yapılan tarhiyatın yasaya uygun olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemektedir. Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir. Tetkik Hakimi ...'ın Düşüncesi: İhtilaf konusu tarhiyatın dayanağını oluşturan inceleme raporunda, davacının defter ve belgelerinden işletmeden çekilen gayrimenkulün emsal bedelinin tespit edilemediği belirtilerek defter ve belgelerin ihticaca salih olmadığı kabul edilmiş ise de, re'sen takdir nedeninin varlığı inceleme raporunda somut tespitlere dayandırılmamış, emsal bedelin defter ve belgelerden neden tespit edilemediği belirtilmemiştir. Diğer yandan maliyet bedeli esasının olayda uygulanmamasının nedeni de raporda somut olarak ortaya konulmamış olduğundan, doğrudan takdir esasına başvurularak yapılan tarhiyatta yasaya uyarlık bulunmayıp, temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmüştür. Danıştay Savcısı ...'in Düşüncesi: Uyuşmazlık işletmeden çekilen değerlerin emsal bedelinin tayininde VUK. nun 267. maddesinde sözü edilen maliyet bedeli esasının mı yoksa takdir esasının mı uy...