Anayasa Mahkemesinin 25/12/2024 Tarihli ve E: 2022/6, K: 2024/225 Sayılı Kararı

“… 1) 24.11.2021 tarihli ve 7343 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1’inci maddesiyle 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 1’inci maddesine eklenen fıkranın ikinci cümlesinin Anayasa’ya aykırılığı 7343 sayılı Kanun’un 1’inci maddesiyle 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun icra dairelerini düzenleyen 1’inci maddesine fıkra eklenmiştir. Söz konusu fıkra hükmüne göre iş yoğunluğunun veya personel sayısının fazla olduğu icra dairelerinde dairenin düzenli, uyumlu ve verimli bir şekilde çalışmasını sağlamak amacıyla Adalet Bakanlığı (Bakanlık) tarafından icra müdür ve müdür yardımcıları arasından, icra müdürünün yetkilerini haiz bir icra başmüdürü görevlendirilebilecek ve bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, yönetmelikle düzenlenecektir. Ancak icra başmüdürünün görevlendirilmesine yönelik hukuki işlemin Adalet Bakanlığı’nın uhdesine bırakılmasına istinaden, buna ilişkin usul ve esasları idarenin düzenleyici işleminin konusu yapan anılan cümle hükmü, Anayasa’ya aykırıdır. Öncelikle belirtmek gerekir ki modern toplumlarda alacaklı, alacağının tahsilini Devletin cebri icra organları vasıtasıyla temin eder. Nitekim bunun için icra daireleri teşkilatlandırılmıştır. Olağan döneme nazaran “ağır ekonomik bunalım” dönemlerinde icra dairelerinin iş yoğunluğu (ve buna bağlı olarak personel sayısı), doğası gereği, ziyadesiyle artmaktadır. Anılan fıkra hükmü de iş yoğunluğunun veya personel sayısının fazla olduğu icra dairelerinde dairenin düzenli, uyumlu ve verimli bir şekilde çalışmasını sağlamak amacıyla ihdas edilen “icra başmüdürü”ne ilişkindir. Kanun koyucu, icra başmüdürünün bir kadronun, pozisyonun, unvanın, makamın ya da görevin karşılığı olup olmadığı hususunda sessiz kalmıştır. Bununla birlikte 7343 sayılı Kanun’un 2’nci maddesiyle 2004 sayılı Kanun’a eklenen ve icra daireleri başkanlığını düzenleyen 3/a maddesinin 2’nci fıkrasında yer alan “ Ayrıca başkanlıkta, yeteri kadar icra başmüdürü, icra müdürü, icra müdür yardımcısı, icra kâtibi ve memur Adalet Bakanlığı tarafından görevlendirilir.” şeklindeki cümle kaleme alınmak suretiyle; icra başmüdürü, icra müdürü ve devamı ile birlikte sayılmıştır. Öte yandan 7343 sayılı Kanun’un 35’inci maddesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 152’nci maddesinin (II) numaralı “Tazminatlar” kısmının “G) ADALET HİZMETLERİ TAZMİNATI” bölümüne bent eklenmek suretiyle; icra başmüdürlerine (ayrıca % 50 sine) adalet hizmetleri tazminatı ödeneceği öngörülmüştür. O halde, sistematik yorumla ve anılan hükümlerin de delaletiyle icra başmüdürünün (tıpkı icra müdürü kadrosunda olduğu gibi) bir kadro teşkil ettiği sonucuna varmak mümkündür. Başka bir anlatımla Devletin, egemenliğin ve şiddet tekelinin tecessümü niteliğindeki, cebri icra yetkisini tam olarak yerine getirmesini teminen Bakanlık bünyesinde kamu personel rejimine göre istihdam edilecek olan icra başmüdürü statüsünün, Anayasa’nın 128’inci maddesi bağlamında “diğer kamu görevlisi...