Anayasa Mahkemesinin 25/12/2024 Tarihli ve E: 2024/85, K: 2024/229 Sayılı Kararı

“İtiraz konusu kuralla, itirazen şikayet başvurusunda bulunan başvurucunun öne sürdüğü iddialarının tamamında haklı çıkması halinde başvuru bedelinin iade edileceği, aksi durumda söz konusu bedelin hiçbir şekilde ödenmeyeceği düzenlenmiştir. Uygulamada, ihale hukukunun geniş kapsamlı olması nedeniyle, ihalelere karşı çoğu zaman birden fazla şikayetle Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurularının olduğu, hatta kimi zaman onlarca iddianın olduğu da görülmektedir. İşte birden fazla iddianın söz konusu olduğu durumda, başvurucunun bazı iddialarında haklı, bazılarında da haksız çıkması doğaldır. Ancak böyle bir durumda, başvurucunun haksız çıktığı iddiaları nedeniyle başvuru bedelinin tümünden sorumlu tutulması hakkaniyetli olmayacağı gibi, haklı çıktığı kısmın da sonuçlarından faydalanmamasına yol açacaktır. Nitekim dava konusu olayımızda olduğu gibi, davacı ileri sürdüğü iddialarla söz konusu ihalenin iptaline karar verdirmesine rağmen, bazı iddialarında haklı çıkmadığından bahisle başvuru bedelinin iade edilmediği görülmektedir. Örneğin, söz konusu hükme göre, -uygulamada da görülebilen- 30 iddiada bulunan başvurucunun 29'unda haklı, 1'inde haksız çıkması durumunda itirazen şikayet bedelinin ödenmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu yönüyle söz konusu hüküm, muğlak olduğu, adil ve hakkaniyetli olmadığı ve sonuç olarak mülkiyet hakkının açıkça ihlaline yol açtığı görülmektedir. Öte yandan, anılan hüküm nedeniyle, kısmen haklı çıkan başvurucu ile tamamen haksız çıkan başvurucu arasında bir fark oluşmamakta, kısmen haklı çıkan başvurucu aleyhine bir durum ortaya çıktığından, anılan hüküm Anayasa'nın 10. maddesindeki eşitlik ilkesine de aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca söz konusu hükmün muğlaklık içermesi hususu yargı kararlarına da yansıdığı, yargı tarafından anılan hükmün açıklığa kavuşturulması ve hakkaniyetli olması için farklı içtihatlarla söz konusu hükmün açıklığa kavuşturulmaya çalışıldığı görülmektedir. Nitekim, itiraz konusu kural olan 4734 sayılı Kanunun 53-j-9 bendindeki hüküm mevzuata kazandırılmadan önce, Kamu İhale Kurumu, yapılan itirazen şikayet başvuruları üzerine, başvurucunun tamamen veya kısmen haklı çıkması halinde dahi mevzuatta hüküm bulunmadığı gerekçesiyle söz konusu başvuru bedellerini ödemediği, bu ödememe işlemine karşı açılan davalarda Ankara Bölge İdare Mahkemesi tarafından içtihat haline gelen kararlarıyla söz konusu başvuru bedellerinin ödenmesi gerektiğine karar verildiği, ancak söz konusu hükmün yürürlüğe girmesinden sonra, başvurucu tüm iddialarında haklı bulunmazsa davanın reddine, başvurucu tüm iddialarında haklı çıkmasa dahi esas iddiası/iddialarında haklı çıkmışsa itirazen şikayet bedelinin ödenmesi gerektiği yönünde kararlar vermeye başladığı görülmektedir. Başvurucunun iddialarının tamamında haklı bulunmaması nedeniyle itirazen şikayet bedelinin ödenmemesi işlemine karşı açılan davada verilen ret kararları örnekleri; Ankara 7.İDD kararları - 25/01/2024 tarih ve E:2023/2010, K:2024/258 4734 sayılı Kanu...