DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 24/06/2025 KARAR TARİHİ : 25/06/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket aleyhine tahakkuk edilen toplam 750.000,00 TL hizmet bedelinin haksız ve hukuka aykırı olması nedeniyle müvekkili şirketin bu borcun borçlusu olmadığının tespitine, davalı kurumca hizmet iddiası mukabilinde alınan ...keşide tarihli ...seri numaralı 450.000,00 TL meblağlı, ...keşide tarihli ...çek seri numaralı 150.000,00 TL meblağlı ve ...keşide tarihli ...çek seri numaralı 150.000,00 TL meblağlı çeklerin bedelinin tahsil etmesini önleyici nitelikte tensiple birlikte dava sonuna kadar ihtiyati tedbire karar verilmesi, 150.000,00 TL meblağlı çeklerden dolayı...
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :
HAKİM : KATİP :
DAVACI : DAVALI : DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 24/06/2025 KARAR TARİHİ : 25/06/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket aleyhine tahakkuk edilen toplam 750.000,00 TL hizmet bedelinin haksız ve hukuka aykırı olması nedeniyle müvekkili şirketin bu borcun borçlusu olmadığının tespitine, davalı kurumca hizmet iddiası mukabilinde alınan ...keşide tarihli ...seri numaralı 450.000,00 TL meblağlı, ...keşide tarihli ...çek seri numaralı 150.000,00 TL meblağlı ve ...keşide tarihli ...çek seri numaralı 150.000,00 TL meblağlı çeklerin bedelinin tahsil etmesini önleyici nitelikte tensiple birlikte dava sonuna kadar ihtiyati tedbire karar verilmesi, 150.000,00 TL meblağlı çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitini her türlü başvuru, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava,Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)'e dayalı alacak davasıdır. Göreve dair kurallar kamu düzenine ilişkin olup 6100 HMK'nın m. 1 hükmü uyarınca mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir; m. 114(1)-c hükmüne göre de mahkemenin görevli olması bir dava şartıdır. Aynı Kanun'un m. 115 hükmüne göre ise, dava şartlarının mevcut olup olmadığı, taraflarca ileri sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetilir. Bu nedenle, dava açılırken dayanılan hukuki ve maddi olguların göreve etkili olduğu durumda öncelikle hukuki nitelemenin yapılması ve sonucuna göre mahkemenin görevsiz olduğu kanısına varılırsa dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmelidir. 6102 sayılı TTK m. 4 hükmünde, bir davanın ticarî dava niteliğinde olup olmadığının tespiti bakımından üç ayrı kıstas kabul edilmiştir: (i) Bunlardan ilki, tarafların sıfatına ve işin ticarî işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ve başka hiçbir şart aranmaksızın TTK veya diğer kanunlarda ticarî sayılan davalardır (mutlak ticarî davalar). Mutlak ticarî davalar herhangi bir unsurun, bağlama noktasının veya sebebin davanın ticarî niteliğini değiştirmediği, mahkemenin kanaatinin rol oynamadığı davalardan olup; TTK m. 4(1) hükmünde (a) ilâ (f) bentlerinde sayılmıştır. (ii) İkincisi ise, yalnızca bir ticarî işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticarî nitelikte kabul edilen davalardır. TTK m. 4(1)-son cümle hükmü uyarınca ikinci grup ticarî davalar, yalnızca bir tarafın ticarî işletmesini ilgilendiren havale, vedia (saklama) sözleşmesi ile fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalardır. Bu nevi davaların ticarî nitelikte sayılması için yalnızca bir tarafın ticarî işletmesiyle ilgili olması TTKda gerekli ve yeterli g...