SATIŞ VAADİ SÖZLEŞMESİ USULÜNCE GERÇEKLEŞMİŞ FESİHLE SONLANDIRILMADIĞI İÇİN DAVACININ TESCİL İSTEME HAKKI OLDUĞU HAKKINDA
T.C. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU E. 2004/14-610 K. 2004/656 T. 8.12.2004 SATIŞ VAADİ SÖZLEŞMESİ USULÜNCE GERÇEKLEŞMİŞ FESİHLE SONLANDIRILMADIĞI İÇİN DAVACININ TESCİL İSTEME HAKKI OLDUĞU HAKKINDA 818/m.22, 81, 125, 213 4721/m.2, 706, 716, 1009 3194/m.18 ÖZET : Elbirliği ortaklığına ( iştirak halinde mülkiyete ) konu bir taşınmazda elbirliği ortaklarından birinin, miras payını, ortaklık dışı bir kişiye satmayı vaad etmesi halinde sözleşme bir taahhüt muamelesi olarak geçerlidir. Ancak elbirliği ortaklığı çözülünceye kadar sözleşmenin ifa olanağının varlığından söz edilemez. Fakat elbirliği ortaklığına dahil paydaşlar arasında gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi yapılmışsa, iştirak bozulmamak kaydıyla satıcı elbirliği ortağının payının alıcı elbirliği ortağının payına ilave edilmek suretiyle satış vaadi sözleşmesinin ifa olanağı vardır. Getirtilen tapu kayıtlarından, taşınmazın mülkiyetinin mahkeme kararı ile davalılara geçtiği sabittir. Mahkemece; satış vaadine konu payları karşılayan kat irtifakı tapusundaki davalılara ait bağımsız bölümlerin, bakiye satış bedeli faiziyle birlikte ödemeyi kabul eden davacı yana depo ettirtilmek suretiyle davacı adına tesciline karar vermek gerekirken, davalıların ifanın imkansızlığı nedeniyle akdi feshettikleri ve bedelin de ödenmediği gerekçeleriyle davanın reddi doğru görülmemiştir. DAVA : Taraflar arasındaki "satış vaadi sebebiyle tescil" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İzmir 5.Asliye Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 28.04.2003 gün ve 2002/458 E. 2003/288 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 14.Hukuk Dairesinin 20.11.2003 gün ve 2003/5737-8283 sayılı ilamı ile; ( ...Dava, satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Kaynağını Borçlar Kanununun 22. maddesinden alan taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri, Borçlar Kanununun 213. maddesi ile Medeni Kanunun 706 ve Noterlik Kanununun 89.maddeleri hükmü uyarınca, noter önünde re'sen düzenlenmesi gereken, bir başka anlatımla geçerliliği resmi şekil şartına bağlı kılınan ve tam iki tarafa borç yükleyen kişisel hak veren sözleşmelerdendir. Vaad alacaklısı, taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ile mülkiyet geçirim borcu yüklenen satıcıdan, edimini yerine getirmediğinde dava tarihinde yürürlükte bulunan Medeni Kanunun 716. maddesi uyarınca açılacak tapu iptali ve tescil davası ile edimin hükmen yerine getirilmesini isteyebilir. Gayrimenkul satış vaadine dayalı tapu iptali ve tescil davalarında görevli mahkeme, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 14.2.1996 gün ve 1995/14-963 E, 1996/69 K. Sayılı kararında da vurgulanıp kabul edildiği üzere; tarafların sözleşmede özgür iradeleri ile saptadıkları satış değeri esas alınarak belirlenir. Yargılama giderlerinden olan harç ve vekalet ücreti takdirinde de bu bedel esas alınır. Taşınmaz mal satış vaadi sözleşmesinden doğan davalar için özel bir zamanaşımı süresi öngörülmediğinden, Borçlar Kanunun 125. maddesi gereğince on yıllık zamanaşımı sür...