Herhangi bir sebeple yemek verilmeyen sigortalı işçilere ödenen yemek parasından sigorta primi kesilip kesilmeyeceği Yargıtay 9 ve 10. Hukuk Daireleri arasında görüş ve uygulama ayrılığı olduğu önerilerek içtihadın birleştirilmesi istenmiştir. İlgili dairelerin yazılı mütalâaları ile Birinci Başkanlık Divanının sunuş yazıları okunup öncelikle anılan dairelerin görüş ve uygulamalarında ayrılık bulunduğu kabul edilerek içtihadın birleştirilmesi gerektiği oybirliği ile kararlaştırıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Gerçekten; 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 77. maddesinde aynen, «Sigortalılarla işverenlerin bir ay içinde ödeyecekleri primlerin hesabında: a) Sigortalıların o ay için hakettikleri ücretlerin, b) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakdan sigortalılara o ay içinde ödenenlerin, c) İdare veya kaza mercilerince verilen karar gereğince (a) ve (b)...
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu E.1974/2 K.1974/6 T.24.5.1974 İŞÇİLERE ÖDENEN YEMEK PARALARI İŞÇİLERE ÖDENEN YEMEK PARALARI AYNİ YARDIM NİTELİĞİNDE SAYILACAĞINDAN, 506 SAYILI KANUNUN 77 NCİ MADDESİNDE GÖSTERİLEN İSTİSNALAR MEYANINDA BULUNDUĞU VE BU NEDENLE ÖDENEN YEMEK PARALARININ SİGORTA PRİMİNİN HESABINA ESAS TUTULACAK ÜCRETLERİN AYLIK TUTARININ TESPİTİNDE NAZARA ALINMAZ. Herhangi bir sebeple yemek verilmeyen sigortalı işçilere ödenen yemek parasından sigorta primi kesilip kesilmeyeceği Yargıtay 9 ve 10. Hukuk Daireleri arasında görüş ve uygulama ayrılığı olduğu önerilerek içtihadın birleştirilmesi istenmiştir. İlgili dairelerin yazılı mütalâaları ile Birinci Başkanlık Divanının sunuş yazıları okunup öncelikle anılan dairelerin görüş ve uygulamalarında ayrılık bulunduğu kabul edilerek içtihadın birleştirilmesi gerektiği oybirliği ile kararlaştırıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Gerçekten; 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 77. maddesinde aynen, «Sigortalılarla işverenlerin bir ay içinde ödeyecekleri primlerin hesabında: a) Sigortalıların o ay için hakettikleri ücretlerin, b) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakdan sigortalılara o ay içinde ödenenlerin, c) İdare veya kaza mercilerince verilen karar gereğince (a) ve (b) fıkralarında yazılı kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin, Bürüt toplamı esas alınır. Şu kadarki, yolluklar, çocuk ve aile zamları, ölüm, doğum ve evlenme yardımları ile aynî yardımlar sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak ücretlerin aylık tutarının tespitinde nazara alınmaz», denilmektedir. Görülüyorki, maddenin birinci bendinde işçilere ödenen ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki istihkakların sigorta primine matrah olacağı öngörülmüştür. Daireler arasındaki uyuşmazlık, herhangi bir sebeple yemek verilmeyen sigortalılara ödenen yemek parasının prim veya ikramiye niteliğinden ziyade bir ücret olup olmadığı merkezinde toplanmaktadır. O halde; ücret nedir: Ücret genel anlamda, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve nakden ödenen meblağ olarak tanımlanmıştır. Anlaşılıyorki, ücret görülen bir işin karşılığı olmak gerekir ve eşit işe eşit ücret deyimi de ücret niteliğini tamamlayan bir kuraldır. Bu nedenle yemek parasını görülen işin karşılığı değil maddenin istisnaları meyanında ve ücrete dahil edilmeyecek ödemeler arasında yer alan ayni yardım olarak tanımlamak ve yemek yerine bedelinin verilmiş olması da bu yardımın niteliğini değiştirmemek gerekir. Sonuç: Herhangi bir sebeple yemek verilmeyen sigortalı işçilere ödenen yemek paralarının sigorta priminin hesabına esas tutulacak ücretlerin aylık tutarının tespitinde nazara alınmayacağına ikinci toplantıda bulunanların salt çoğunluğu ile 24/5/1974 gününde karar verildi. ----------o----------