E. 2023/42 K. 2024/95

T.C. İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/42 Esas KARAR NO : 2024/95

DAVA : Menfi Tespit- İstirdat DAVA TARİHİ : 15/01/2023 KARAR TARİHİ : 08/02/2024

DAVA : Davacı vekili Mahkememize ibraz etmiş olduğu dava dilekçesinde, davalı firma ile müvekkili arasında 22/02/2018 tarihli 5 Yıl süreli Bayilik sözleşmesi akdedildiğini, işbu sözleşmenin eki niteliğinde olan yine aynı tarihli ürün alım taahhütnamesinin taraflar arasında akdedildiğini, işbu sözleşme, davalı tarafından takribi 6 (altı) ay sonra ... Akaryakıta devredildiğini, işbu taahhütnamede, yıllık asgari 1.650 kg (Binaltıyüzelliton) beyaz ürün (Akaryakıt) satılacağını taahhüt ve beyan edildiğini, işbu yükümlülüğe aykırı davranılması halinde eksik kalan ton başına 60 USD ceza koşulu ödeneceğinin kararlaştırıldığını, müvekkili tarafından işbu ceza koşuluna istinaden Davalı Firmaya, 16/02/2021 tarihinde bahsi geçen Bayilik Sözleşmesine teminat olarak sunulan 1.000.000,00 TL tutarlı Halk bankası teminat mektubunu, müvekkil Firma tarafından haksız ve kötü niyetli olarak nakde çevirdiğini, işbu durum, müvekkili firma açısından bayilik sözleşmesini haklı nedenle feshetme hakkını doğurduğunu, çünkü mezkur sözleşmenin bitimine henüz 2-3 yıl kadar süre var iken, davalı firma mezkur sözleşmenin bitmesini beklemeden ve müvekkili firmanın hiçbir muaccel borcu ve riski olmamasına rağmen mektubu nakde çevirmesinde hiçbir iyi niyet bulunmadığını ayrıca davalı firma, hakkın kötüye kullanılması suretiyle müvekkili firmayı telafisi zor zararlara uğrattığını, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (TBK) Aşırı İfa Güçlüğü başlıklı 138.maddesi aşağıdaki düzenlemeyi içerdiğini: Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Sürekli edimli sözleşmelerde borçlu, kural olarak dönme hakkının yerine fesih hakkını kullanır." sözleşmeye bağlılık ilkesinin sözleşme hukukuna egemen olan temel kural olmasına karşın; karşılıklı taahhütler içeren sözleşmelerde, akdin kurulduğu anda karşılıklı edimler arasında var olan dengenin, sonradan sözleşme şartlarının öngörülemez ve olağanüstü değişmesiyle taraflardan biri aleyhine katlanılamayacak derecede bozulabileceğini, sözleşmenin edimleri arasındaki dengeyi bozan olağanüstü hallere harp, ekonomik krizler, aşırı enflasyon, devalüasyon örnek olarak gösterilebilecğini, bu durumda tarafların artık o akitle bağlı tutulmasının adaletsizliğe yol açacağını ve sözleşmeye Türk Medeni Kanununun (TMK) 2. maddesindeki dürüstlük kuralının bir gereği olarak hakimin müdah...