521 sayılı danıştay kanunu'nun 72.maddesi hükmü gereğince, ilgili idareye başvurulmaksızın doğrudan doğruya danıştay'da tam yargı davası açılması halinde dilekçenin davanın her safhasında ilgili mercie tevdi edileceği hk.
Danıştay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu E. 1971/9 K. 1979/5 T. 15.3.1979 TAM YARGI DAVALARI 521 SAYILI DANIŞTAY KANUNU'NUN 72.MADDESİ HÜKMÜ GEREĞİNCE, İLGİLİ İDAREYE BAŞVURULMAKSIZIN DOĞRUDAN DOĞRUYA DANIŞTAY'DA TAM YARGI DAVASI AÇILMASI HALİNDE DİLEKÇENİN DAVANIN HER SAFHASINDA İLGİLİ MERCİE TEVDİ EDİLECEĞİ HK. (521/md.72) DAVA VE KARAR: "521 sayılı Danıştay Kanununun 72 nci maddesi uyarınca, idareye ön müracaat yapılmadan Danıştay'da açılan tam yargı davasının karara bağlanamayacağı" yolundaki 11 nci Dairenin E.1970/1033, K.1970/742, E.1975/328, K.1975/5402, E.1975/112, K.1975/1593 sayılı kararlarıyla, "davacıların idareye bir ön müracaatı bulunmamasına rağmen, idare davanın esasını kabul etmediğini cevap layihasında belirttiğine göre, davacının böyle bir müracaatının neticesiz kalacağının anlaşıldığı" gerekçesiyle davayı esastan karara bağlayan 12 nci Dairenin E.1968/2486, K.1970/105 sayılı kararı arasındaki aykırılığın giderilmesi Avukat F. F. tarafından istendiğinden konu ile ilgili karar ve yasalar, Raportör Üyenin raporu incelendikten ve Baş kanun sözcüsünün "Çözümlenmesi gereken Sorun; İdari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların ilgili idareye başvurarak bu haklarının yerine getirilmesini istemeden önce doğrudan doğruya dava yoluna başvurmaları ve idarenin de davacının esasına cevap vermiş bulunması halinde Dava Daireleri ile Dava Daireleri Kurulunun o davayı esastan inceleyip karara bağlamasına yasal ve hukuksal yönden olanak olup olmadığı hususuna ilişkin bulunmaktadır. 521 Sayılı Danıştay Kanununun 72 nci maddesinde "İdari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların, idari dava açmadan önce bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve herhalde eylem tarihinden itibaren 5 yıl içinde, ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri lazımdır. Bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde bu konudaki işlemin tebliği tarihinden ve üç ay içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren 90 gün içinde dava açabilirler" denilmektedir. Sözü edilen işbu kuralın ayrı ayrı doğrultularda yorumlanmış olması nedeniyle 11 ve 12 inci Dairelerimizce birbirine aykırı kararlar verildiği görülmektedir. Bilindiği gibi yorum, gerçeği veya gerçeğe en yakın olanı bulmaktır. Bir yasanın veya yasa kuralının yorumu yapılırken kanunun sistemi, uygulamada izlenen yol kanun koyucunun amacı, kamu yararı, kamu düzeni ve kişinin öz çıkarları gibi hususların önemle göz önünde tutulması gerekir. Bundan 79 yıl önce Fransız Danıştay'ı yargılama yöntemine girmiş olan bu müessese, 24.12.1964 günlü ve 521 sayılı yasa ile Türk Danıştay'ı yargılama yönteminde de yer almıştır. Oysa, gerek 669 sayılı "Şurayı Devlet" ve gerekse 3546 sayılı "Devlet Şurası" kanunlarında böyle bir müesseseye yer verilmemiş ve bir gereksinimde duyulmamıştır. Kanımızca 72 nci madde ile tam yargı davalarının açılma koşulu düzenlenmektedir. Davacı, dava açmadan önce ihlal edilmiş olan haklarının yeri...