Bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin, iktisaptarihinden itibaren en az iki tam yıl süre ile aktiflerinde yer alangayrimenkulleri elden çıkarmaları halinde maliyet bedelinin, bunların iktisap edildiği ve elden çıkarıldığı yıllar hariç olmak üzere her takvim yılı için vergi usul kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle kazancın tespit edileceği hakkında.
3. Daire 1996/147 E. , 1997/2359 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No: 1996/147 Karar No: 1997/2359 Temyiz İsteminde Bulunan Taraflar: … Vekili:…. 2-Abana Malmüdürlüğü-KASTAMONU İstemin Özeti : Davacı kooperatifin sahibi bulunduğu arsayı ortaklar dışında kalan üçüncü şahsa satmak suretiyle muafiyet şartlarını ihlal ettiğinin tespit edilmesi üzerine düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 1992 takvim yılı için adına salınan kurumlar vergisi ile kesilen kaçakçılık cezasına karşı açılan davayı; 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun muaflıklara ilişkin 7.maddesinin 16.bendine göre, kooperatiflerin esas olarak kurumlar vergisi mükellefi sayıldığı ancak kurumlar vergisinden muaf tutulmalarının kanunen belli edilen şartları bir arada taşımaları ile mümkün olduğu, bu nedenle esas mukavelelerinde maddede anılan kayıt ve şartlara yer vermekle beraber bu kayıt ve şartlara fiilen uymayan kooperatiflerin kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanamayacağı, bu durumda, kooperatifin sahibi bulunduğu arsayı üçüncü kişiye satarak elde ettiği gelirin bir kısmının ortaklara dağıtılması, bir kısmının bankaya yatırılması suretiyle faiz geliri sağlanması davacı kooperatifin esas amacıyla bağdaşmadığı gibi, yapılan muamele ortak dışı işlem sayılacağından Kurumlar Vergisi Kanununun 7/16.maddesinde öngörülen, münhasıran ortaklarla iş görülmesi şartının ihlal edilmesi karşısında muafiyetten yararlandırılmayarak kurumlar vergisine tabi tutulmasında yasaya aykırılık görülmediği, ancak matrah farkı davacı kooperatifin kanuni defter ve belgelerinin incelenmesiyle saptandığından ve olayın içeriğine göre davacı kooperatifin kaçakçılık kastının bulunmadığı sonucuna varıldığından, kesilen kaçakçılık cezasının kusur cezasına dönüştürülmesinin uygun görüldüğü gerekçesiyle kısmen kabul ederek kurumlar vergisini onayan, kaçakçılık cezasını kusur cezasına çeviren … Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının; davacı tarafından, kooperatifin sahibi olduğu arsayı ortaklar dışında bir kişiye satmasının ortak dışı işlemde bulunma olarak değerlendirilemeyeceği, kaynak ne olursa olsun faiz gelirleri kooperatif bünyesinde kaldığından ve gayesine uygun olarak kullanıldığından muafiyetten yararlanması gerektiği, Gelir Vergisi Kanununun 38.maddesinin son fıkrasına göre, gayrimenkulün iktisap bedeline yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle arsanın maliyet bedelinin hesaplanması gerektiği, vergi dairesi müdürlüğü tarafından ise, Vergi Usul Kanununun 344/8.maddesine göre 1992 yılında 15.000.000.- liralık gelirin beyan dışı bırakılması veya hiç beyanname verilmemesi halinde kaçakçılık cezası kesilmesi gerektiği, kasıt unsurunun daha sonra yürürlüğe girdiği ileri sürülerek bozulması istenmektedir. Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir. Tetkik Hakimi : … Düşüncesi : 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 38.maddesinin son fıkrasına göre, gayrimenkullerin elden çıkarılması durumunda, satış karının tespiti esnasında maliyet bedeli olarak yeniden değerleme ile bu...