E. 2019/324 K. 2019/122

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2019/324 Esas KARAR NO : 2019/122

DAVA : Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 23/01/2019 KARAR TARİHİ : 04/02/2019

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dilekçesinde özetle, müvekkillerinin davalı alacaklıya İstanbul Anadolu ---------------.İcra Müdürlüğünün 2019/415E sayılı dosyası ile teminat senedinden kaynaklı alacak sebebiyle başlatılan icra takibinde borçlu olmadıklarının tespiti ile yapılan icra takibinin durdurulması amacıyla tedbir kararı verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. Dava, davacının davalı firmaya borçlu olmadığının tespiti amacıyla açılan menfi tespit davasıdır. Menfi tespit davası, davalı tarafından varlığı iddia edilen bir hak veya hukuki ilişkinin mevcut olmadığının (yok olduğunun) tespiti için açılan davadır. Menfi olumsuz anlamını taşır. Bir hak veya hukuki ilişkinin mevcut olmadığının tespit edilmesi hakkında menfi tespit davası açılabilmesi için davalının daha önce o hukuki ilişkinin varlığını iddia etmiş olması gerekir. Bir kimsenin borçlu olmadığının tespiti için açtığı menfi tespit davası İİK'nın 72.maddesinde düzenlenmiştir. Menfi tespit davasının kabulü halinde verilen hüküm ile hukuki ilişkinin mevcut olmadığı (yok olduğu), davayı esastan reddeden hüküm ile de hukuki ilişkinin var olduğu kesin olarak (m.303) tespit edilmiş olur. Menfi tespit davası borçlunun, borcu ödemeden önce borçlu olmadığının tespiti için açtığı davadır. Takip borçlusu, bu dava ile borçlu olmadığını ispat ederek hakkındaki icra takibini iptal ettirir ve borcu ödemekten kurtulur. Eda davaları ise HMK 105 'de düzenlenmiştir. Eda (edim) davasında davacı, davalının bir işi yapmaya, bir şeyi vermeye veya bir işi yapmamaya yahut yapamamaya mahkum edilmesini ister. Mesela, davalının taşınmazı tahliye etmesine, satış bedeli olan parayı ödemesine veya gürültü yapmaması şeklinde karar verilmesi gibi. Alacak davaları, eda davaları içerisinde düzenlenmiştir. Eda davası açılmasında hukuki yarar bulunması için, davalının davacının hakkını inkar etmiş olması şart değildir. Davalı, davacının hakkını ikrar eder ise yani tanırsa fakat yerine getirmezse, davacı icraya konulacak bir hüküm ilam elde etmek için de davalıya karşı dava açabilir. Davalının davacının istediği edaya mahkum edilebilmesi için ilk önce dava konusu hakkın veya hukuki ilişkinin tespit edilmesi gerekir. Mahkeme, incelemesi sonucunda davacının iddia ettiği hakkın veya hukuki ilişkinin mevcut olduğu kanısına varırsa davalıyı, davacıya belli bir edada bulunmaya mahkum eder. Buna göre eda davasının kabulü halinde verilen hüküm iki hususu içerir: 1-Davanın dayandığı hakkın veya hukuki ilişkinin var olduğunun tespiti, 2-Davacının istediği edanın yerine getirilmesi hususunda davalıya yöneltilmiş bir emir Böyle ikili bir ayrıma, eda hükümlerinde her zaman açıkça yer verilmez. Fakat bu eda...