Evvelce kendisi için okuma ücreti ödenmiş idare veya müesseseden ilişiği kesildikten sonra teknik okulu kendi hesabına bitiren bir kimse aynı idare veya müessesede mecburi hizmete ilişkin bir vazifeye tayin edildiği takdirde çalışması mecburi hizmetten sayılamaz.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu E. 1953/7 K. 1957/4 T.10.4.1957 R.Gazete No. 9641 R.G. Tarihi: 24.6.1957
TAHSİL KARŞILIĞI MECBURİ HİZMET
EVVELCE KENDİSİ İÇİN OKUMA ÜCRETİ ÖDENMİŞ İDARE VEYA MÜESSESEDEN İLİŞİĞİ KESİLDİKTEN SONRA TEKNİK OKULU KENDİ HESABINA BİTİREN BİR KİMSE AYNI İDARE VEYA MÜESSESEDE MECBURİ HİZMETE İLİŞKİN BİR VAZİFEYE TAYİN EDİLDİĞİ TAKDİRDE ÇALIŞMASI MECBURİ HİZMETTEN SAYILAMAZ.
Fen Memuru M.N. Belkaya tarafından Temyiz Mahkemesi Birinci Reisliğine verilmiş olan 27/2/1953 günlü dilekçede PTT İdaresi hesabına Teknik Okulda okumakta iken sınıfta kalmaları üzerine İdare ile ilişikleri kesilen ve sonradan kendi hesaplarına okumağa devam edip Okuldan çıktıktan sonra İdarede vazife alan kimselere karşı İdarece kendileri için yapılan Okul masraflarının tazmini isteğiyle açılan dâvalar sonunda Temyiz Mahkemesi Dördüncü Hukuk Dairesince verilen kararların birisinde dâvanın reddi lâzımgeleceği, diğerinde ise kabulü gerekeceği esasının benimsenmiş olduğu ileri sürülerek bu birbirini tutmazlığın içtihadı birleştirme yoliyle giderilmesi istenmiştir.
Temyiz Mahkemesi Dördüncü Hukuk Dairesi Reisliğinin Birinci Reisliğe yazdığı 4/5/1953 günlü yazısında Dairenin iki kararı arasında birbirini tutmazlık bulunduğu fakat dâvanın kabulü esasına dayanan kararın kanuna uygun olduğunun düşünüldüğü bildirilmiştir.
Temyiz Mahkemesi İçtihadı Birleştirme Hukuk Kısmı Umumi Heyetince Dördüncü Hukuk Dairesinin 13/3/1952 günlü ve 1964/1403 sayılı kararı ile 28/6/1952 günlü ve 4387/3346 sayılı kararı arasında birbirini tutmazlık bulunduğuna ittifakla karar verildikten sonra esas hakkında yapılan görüşme sonunda, aşağıda yazılı sebeplerden dolayı İdare ile ilişiği kesilen öğrencinin fen memuru olarak İdarede çalışmasına rağmen Teknik Okulda yapılan masrafları tazmin ile mükellef tutulacağı neticesine varılmıştır.
Öğrencilerle İdare arasındaki hukuki münasebet, İdarenin öğrencinin Teknik Okulda okuma masraflarını ödemesi ve öğrencinin de Okulu bitirdikten sonra belli müddet İdarede çalışması mecburiyetlerini taraflara yükleten bir akiddir ki, bu akdin esas hükümleri, 3467 sayılı kanun ile tanzim olunmuştur. Bu kanunun 7 nci maddesinde (Birinci maddede yazılı okul ve müesseselerde Devlet hesabına tahsil veya stajda iken sıhhi sebeplerden başka her hangi bir sebeple tahsil ve stajlarını terkedenler veya tahsil ve stajlarına Vekâletçe nihayet verilenler veyahut inzibati sebepler dolayısiyle Devlet, hesabına okumak hakkından mahrum edilenler, Devletin kendileri için yaptığı masraflara mukabil dördüncü maddede yazılı esaslara göre tahakkuk ettirilecek tazminatı ödemeğe mecburdurlar) denilmektedir. Sınıfta kalan öğrencinin okumasına idarece son verilmesi, mevzuat hükümleriyle kabul edilmiştir ve idare, sınıfta kalan öğrencilerin ilişiğini bu hükümlere dayanarak kesmiştir. O halde bu kanun maddesindeki tazminat ödeme mükellefiyeti öğrencilerin sınıfta kalmış olmaları sebebiyle idare hesabına okumalarına son verilmesi anında doğmuş bulun...