Usulsüz olarak gayrimenkulü yola giden bir şahsın açacağı bedel davasında zamanazşımı sözkonusu değildir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu E.1954/1 K.1956/7 T.16.5.1956 R.Gazete No. 9379 R.G. Tarihi: 11.8.1956
GAYRIMENKULUN USULSÜZ OLARAK YOLA GİTMESİ
USULSÜZ OLARAK GAYRİMENKULÜ YOLA GİDEN BİR ŞAHSIN AÇACAĞI BEDEL DAVASINDA ZAMANAZŞIMI SÖZKONUSU DEĞİLDİR.
Usulü dairesinde istimlâk muamelesine tevessül edilmeksizin, Devlet veya diğer bir âmme hükmî şahsiyeti tarafından gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, gayrimenkulünü yola kalbeden âmme hükmî şahsiyeti aleyhine, gayrimenkulünün bedelinin tahsili hakkında açacağı dâvanın Borçlar Kanununun 66 ncı maddesiyle kabul edilen bir senelik müruruzamana tabi olup olmadığı hususunda Temyiz Mahkemesi Üçüncü Hukuk Dairesinin 22/12/1952 tarih ve 13205/8949 sayılı ilâmı ile Dördüncü Hukuk Dairesinin 22/5/1952 tarih ve 2401/2669 sayılı ilâmı arasındaki içtihat aykırılığının halli istenilmiş olmakla 1221 sayılı kanunun muaddel 8 inci maddesi gereğince toplanan Hukuk Umumi Heyetinde mesele müzakere edilerek;
Neticede :
Usulüne tevfikan istimlâk edilmeksizin gayrimenkulü Devlet veya diğer bir âmme hükmi şahsiyeti tarafından yola kalbedilen malikın, gayrimenkulünü yola kalbeden âmme hükmi şahsiyeti aleyhine men'i müdahale dâvası mı, yoksa bedel dâvası mı açabileceği, bedel dâvası açtığı takdirde de, hükmedilecek bedelin gayrimenkulün fiilen yola kalbedildiği tarihteki değeri mi, yoksa dâva tarihindeki değeri mi olması lâzım geldiği hususlarındaki içtihat ihtilâflarının halline mütadair 16/5/1956 tarih ve 1956 E. 1, K. 6 sayılı Tevhidi İçtihat Kararında da tebarüz ettirildiği veçhile, Medeni Kanunun 643 üncü maddesi gereğince gayrimenkul mülkiyeti ancak sicil kaydının terkini veya gayrimenkulün tamamiyle ziyaı halinde zail olur. Mezkûr maddenin ikinci cümlesi, âmme menfaatı için yapılacak istimlâklerde mülkiyet hakkının ne vakit zeval bulacağının tâyinini hususi kanununa bırakmıştır. Halen mer'i olan istimlâk kanunlarında da, Teşkilâtı Esasiye Kanununun 74 üncü maddesi hükmü ile hemâhenk olarak, mülkiyet hakkının, usulü dairesinde salâhiyetli merciince ittihaz edilecek istimlâk kararı ve bundan sonra gayrimenkule takdir olunacak bedelin gayrimenkul malikının emrine âmade kılınması anında zeval bulacağı kabul edilmiştir.
Böylece gayrimenkulü, istimlâk edilmeksizin, yola kalbedilen malikın mülkiyet hakkı zeval bulmayıp baki kaldığı cihetle bu hakkına dayanarak her vakit men'i müdahale dâvası açabileceği gibi, bunun yerine, mülkiyet hakkının gayrimenkulünü yola kalbeden âmme hükmi şahsiyetine devrine razı olarak, gayrimenkulünün bedelini de dâva edebilir. Dâva edeceği bedel gayrimenkulü üzerindeki mülkiyet hakkının devrine karşılık olduğuna göre de mülkiyet hakkına dayanılarak açılacak olan bir dâvada müruruzamanın bahis mevzuu olamıyacağı ve bu itibarla da hâdisede Borçlar Kanununun 66 ncı maddesinin tatbik edilemiyeceği neticesine varılmıştır.
Sonuç :Usulü dairesinde istimlâk muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbeden şahsın gayrimenkulünün bedelinin tahsili hakkında, ...