D. bankasının muhafaza ve mesuliyeti altında tahmil,tahliye ve bekleme yerlerinde ve antrepolarda mallarınziyaa uğraması halinde gümrük idaresinin d.... bankasındanmal bedeli ile rıhtım resminin tazminini istemeye hakkıyoktur.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu E. 1955/3 K. 1955/7 T.13.4.1955 R.Gazete No. 9042 R.G. Tarihi: 30.6.1955
ANTREPODA ZİYAA UĞRAYAN MALLARIN TAZMİNİ
D. BANKASININ MUHAFAZA VE MESULİYETİ ALTINDA TAHMİL, TAHLİYE VE BEKLEME YERLERİNDE VE ANTREPOLARDA MALLARIN ZİYAA UĞRAMASI HALİNDE GÜMRÜK İDARESİNİN D.... BANKASINDAN MAL BEDELİ İLE RIHTIM RESMİNİN TAZMİNİNİ İSTEMEYE HAKKI YOKTUR.
Hazine vekili K.... G.... tarafından verilen dilekçede; Devlet Denizyolları İdaresinin muhafaza ve mesuliyeti altında bekleme yerlerinde bulunan malların ziyaa uğramasından dolayı 1918 sayılı kanununun 39 uncu maddesinin son fıkrasına istinaden İstanbul Gümrükler Başmüdürlüğü namına Devlet Denizyollarını istihlâf eden D.... Bankası aleyhine İstanbul Asliye Hukuk Mahkemelerine ikame olunan dâvalara ait olarak verilen hükümlerin temyizi üzerine Temyiz Mahkemesi Dördüncü Hukuk Dairesi 18/2/1954 ve 31/12/1953 tarihlerini ihtiva eden kararlarla Gümrük İdaresinin 1918 sayılı kanunun 39 uncu maddesinin son fıkrasına müsteniden gümrük resmiyle beraber diğer resim ve vergileri ve zayi olan mal bedelini mezkûr Bankadan talep ve dâva etmeğe hakkı olup olmadığı hususunda yekdiğerine aykırı içtihatta bulunmuş olduğundan bahisle içtihadı birleştirme suretiyle meselenin halli istenildiği gibi sözü geçen Daire Reisliğince 15/1/1955 tarihli daire kararının da iki evvelki karara mübayin bulunduğu beyaniyle tevhidi içtihada lüzum gösterildiğinden Tevhidi İçtihat Hukuk Kısmı Umumi Heyetince mevcut ilâm suretleri okunup gerekli müzakere yapıldıktan sonra icabı düşünüldü:
Temyiz Mahkemesi Dördüncü Hukuk Dairesince müttehaz 31/12/1953 günlü ve 7355/5568 sayılı kararla Gümrük İdaresinin 1918 sayılı kanunun 39 uncu maddesi hükmünce gümrük resmiyle beraber diğer resim ve vergileri ve mal bedelini talep ve dâvaya hakkı olduğu yolunda içtihatta bulunularak mahallî mahkeme kararının nakzedildiği ve 18/2/1954 günlü ve 1315/810 sayılı kararla Gümrük İdaresinin gümrük resmiyle beraber istihlâk resminin tazminini isteyebileceğine dair olan mümeyyezünbih hükmün onandığı ve 15/1/1955 günlü ve 416/176 sayılı kararla da zikredilen İdarenin yalnız kendisine ait gümrük resminin tahsilini talep ve dâva edebilip diğer resim ve vergilerle zayi olan mal bedelinin tazminini talebedemiyeceği gerekçesiyle mahalli mahkeme kararının bozulduğu ve şu suretle aynı meseleye mütaallik olan daire ilâmlarının yekdiğerine mübayin kararları muhtevi olduğu anlaşılmıştır.
Meselede bahis konusu 1918 sayılı kanunun 39 uncu maddesinin son fıkrasında (Antrepolarda, bekleme yerlerinde tahmil ve tahliyede zayi olan veya değiştirilen mallar hakkında kaçak muamelesi tatbik olunur. Bu malların bedelleriyle resimlerinden taallûk eylediği müesseselerin hükmî şahısları malen mesuldürler.) denilmektedir. Böyle bir durumda zayi olan mallar hakkında kaçak muamelesinin tatbikı kanunen iktiza etmekte ise de, malın müsaderesine imkân görülemeyen hallerde hapis cezasiyle kaçak eşyanın gümrüklenmeden piyasa değerinin iki katı...