Gayrimenkullerden alınmakta olan temizleme ve aydınlatmaresminin kiracıya ait olması ve fakat kiralayan tarafındanödenmiş bulunması halinde kira parası borcu niteliğindesayılamıyacağına, kira parasının bir cüz'ü olmadığına, buborç kiralayana ödenmediğinden dolayı borçlar kanununun 260ıncı maddesine dayanılarak temerrüt sebebiyle kira akdininfeshi istenemez.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu E.1966/14 K.1968/7 T.4.3.1968 R.Gazete No. 12884 R.G. Tarihi: 26.4.1968
TEMİZLEME VE AYDINLATMA RESMİ
GAYRİMENKULLERDEN ALINMAKTA OLAN TEMİZLEME VE AYDINLATMA RESMİNİN KİRACIYA AİT OLMASI VE FAKAT KİRALAYAN TARAFINDAN ÖDENMİŞ BULUNMASI HALİNDE KİRA PARASI BORCU NİTELİĞİNDE SAYILAMIYACAĞINA, KİRA PARASININ BİR CÜZ'Ü OLMADIĞINA, BU BORÇ KİRALAYANA ÖDENMEDİĞİNDEN DOLAYI BORÇLAR KANUNUNUN 260 INCI MADDESİNE DAYANILARAK TEMERRÜT SEBEBİYLE KİRA AKDİNİN FESHİ İSTENEMEZ.
Temizleme ve aydınlatma resimlerinin kira parasından sayılıp sayılmayacağı ve kira parasının bir cüz'ü olup olmadığı ve kanunî mehili ihtiva eden ihtara rağmen borcu ödemeyen kiracının Borçlar Kanununun 260 ıncı maddesine dayanılarak kiralanandan çıkarılmasına karar verilip verilemiyeceği hususunda Yargıtay Altıncı Hukuk Dairesinin 13/2/1960 tarihli ve 143/1130 sayılı, 13/1/1961 tarih ve 952/279 sayılı, 10/3/1961 tarih ve 1695/1755 sayılı ve Yargıtay İcra ve İflâs Dairesinin 19/12/1950 tarih ve 572/6066 sayılı, Yargıtay Ticaret Dairesinin 30/3/1950 tarih ve 1449/1562 sayılı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22/11/1950 tarih ve 168/104 sayılı ve 2/10/1946 tarih ve 31/44 sayılı kararları arasında içtihat uyuşmazlığı bulunduğu bildirilmiş, sözü geçen ilâmlar, daire başkanlarının yazılı mütalaaları Yargıtay Büyük İçtihadı Birleştirme Kuruluna tevdi edilmiş olmakla Kurulca bunlar incelendikten ve gerekli görüşmeler yapıldıktan, Yargıtay Altıncı Hukuk Dairesinin 10/3/1961 tarih ve 1695/1755 sayılı kararında temizleme ve aydınlatma resmi kira parasından sayılmadığı ve kira parasının bir cüz'ü olmadığı kabul edildiği halde tarih ve sayıları yukarıda gösterilen diğer kararlarda hilafı benimsenmiş olduğu görüldükten, kararlar arasında içtihat aykırılığı bulunduğuna oybirliğiyle karar verildikten sonra işin esası görüşülüp konuşuldu:
Borçlar Kanununun 248 inci maddesinde «âdi icar bir âkittir ki mucir onunla ücret mukabilinde bir şeyin istimalini terketmeyi iltizam eder» denilmiş olmasına nazaran kira parası kiralananın kullanılması karşılığıdır. 5237 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu gereğince alınan temizleme ve aydınlatma resmî yapılan bir hizmetin karşılığıdır. Bu Kanunun 9 uncu maddesinin 9 uncu fıkrasiyle veya kira mukavelenamesinde konulan bir şartla tamamının veya bir kısmının kiracıya yükletilmiş olması bu resmin mahiyetini değiştirdiği gibi bu borcun kira parasının bir cüz'ü olarak kabulünü gerektirmez. Bu itibarla borçlu bulunduğu temizleme ve aydınlatma resmini ödemeyen kiracının Borçlar Kanununun 260 ıncı maddesine dayanılarak mütemerrit sayılması ve kira akdinin fesholunması düşünülemez. Bu resmi kiralayan ödemiş ise bu alacak onun kiracı zimmetinde adi bir alacağı niteliğini alır.
Sonuç: Temizleme ve aydınlatma resminin kira parası sayılamıyacağına ve kira parasının bir cüz'ü olmadığına ve bu resim ödenmediğinden Borçlar Kanununun 260 ıncı maddesine dayanılarak temerrüt sebebiyle kira akdinin feshi istenilemiyeceğine ilk görü...