Ticari iş ve muamelelerde mukavele ile belirtilecek faiz miktarı serbest olup murabaha nizamnamesine bağlı değildir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu E.1930/13 K.1930/23 T.29.1.1930 MURABAHA NİZAMNAMESİ
TİCARİ İŞ VE MUAMELELERDE MUKAVELE İLE BELİRTİLECEK FAİZ MİKTARI SERBEST OLUP MURABAHA NİZAMNAMESİNE BAĞLI DEĞİLDİR.
Mevaddı ticariyede faiz miktarının Murabaha Nizamnamesiyle mukayyet olup olmadığı hakkında Temyiz Mahkemesi Ticaret Dairesinin iki kararı arasındaki mübayenetin telifi, dairei müşarünileyhanın 5.12.1929 tarih ve 71 numaralı müzekkeresiyle talep ve ihtilafı içtihadı mutazammın ilamlar rapten Birinci Riyaset Dairesine tevdi olunmakla ilamatı mütebayine suretleri telhis ve nüshaları teksir olunarak Heyeti Umumiyeye tevzi edilmiştir.
29.1.1930 tarihine müsadif çarşamba günü içtima eden Heyeti Umumiyeye kırk iki zatın iştirak ettiği görüldükten ve nisabı müzakere tahakkuk ettikten sonra noktai nazar ve içtihadını teşrih etmek üzere söz alan dairei müşarünileyha reisi Halil İbrahim Beyefendi: Mevat ve muamelatı ticariyede faiz miktarının Murabaha Nizamnamesiyle mukayyet olup olmadığı hususunda dairemizin içtihadı tehalüf etmektedir. Bunun bir müddet evveline kadar mevaddı ticariyede faizin Murabaha Nizamnamesiyle mukayyet olduğu ekseriyetle kabul ediliyordu. Fakat eyyamı ahirede diğer bir ekseriyet Ticaret Kanununun 654 ncü maddesinin ıtlakı ifadesi veçhile (mevaddı ticariyede faiz miktarını tarafeyn serbestçe tayin edebilir) diyerek mukaveleler ile tayin edilmiş faizleri, miktarı ne olursa olsun kabul ve tastik etmektedir. Binaenaleyh şu kararlar arasında hasıl olan ihtilafın halli zaruri bulunmaktadır. Mevzuumuz şudur:
Faizin gerek hukuku adiye ve gerek mevaddı ticariyede tarafeyn için serbestçe tayini mümkün müdür? Yani mukavele ile tayin edilecek faizin haddi azamisi varmıdır? Bu mevzu üzerinde bazı tetkikata müsadif oldum. Bunu da aynen arz edeceğim. Bittabi tetkikatımızı yalnız muamelatı ticariyeye hasrediyoruz. Çünkü hukuku adiyede faizin Murabaha Nizamnamesiyle mukayyet olduğu müttefikünaleyhtir. Zaten bu husus dairemizi alakadar etmez. Mevaddı ticariyede faiz miktarı hakkında Ticaret Kanununda dört madde vardır:
Poliçe ve emre muharrer senetlerde faizin miktarı tayin olunmamışsa faizin yüzde beşten hesap edileceği hakkında 531-606 ncı maddelerle mevaddı ticariyede faizin serbestçe tayin olunabileceğini gösteren 654, karzı ticariye mukaveleyle tayin edildiği halde faiz miktarının faizi kanuniden ibaret olduğuna dair bulunan 752 nci maddeleridir.
Ticari ukudatta da mukaveleyle faizin tayini meselesinde Murabaha Nizamnamesinin hükmü cari olduğunu iddia eden zevatın ileriye sürdükleri başlıca sebepler, Ticaret Kanunumuzun hukuku adiyeden addi lazım gelen birçok meseleleri sahasına alması ve geniş bir tarzı tefsirin memleketimizde suiistimale meydan vermesi endişesidir.
Fakat vazııkanunun maksadına ancak kanunun çerçevesi içinde kalmak şartı ve kullandığı tabirlerden istifade yoluyla erişebileceğiz. Bu yolda yürürken kendimizi her türlü (müktesep fikirler)den uzaklaştırmak ve tefsirimizin muhiti içtimaide vukua getire...