Anayasa Mahkemesinin 5/4/2023 Tarihli ve E: 2022/71, K: 2023/65 Sayılı Kararı

“… A) 1700 sayılı Dahiliye Memurları Kanunu'nun 2. maddesinin (B) bendini yürürlükten kaldıran 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 134. maddesinin Anayasaya Aykırılığı; 1700 sayılı Dahiliye Memurları Kanunu'nun "Namzetlik ve ehliyet şartları" başlıklı 2. maddesinin (B) fıkrasında, "Bu Kanun'un 1. maddesinde yazılı 4. ve daha yukarı sınıflardaki memurluklara geçebilmek ve tayin olmak için Üniversitelerin Siyasal Bilgiler, Hukuk, İktisat, İşletme, İktisadi ve İdari Bilimler Fakülteleri ile bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurtdışındaki en az dört yıl süreli fakültelerden mezun olmak şarttır." hükmü yer almakta iken; anılan fıkra, 09/07/2018 tarih ve (3. mükerrer) 30473 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 703 sayılı Anayasa'da Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 134. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. TBMM'nin, daha önceki hükûmet sisteminde yer alan, Bakanlar Kuruluna KHK çıkarma yetkisi verebileceğini hükme bağlayan ve KHK’ların hukuksal rejimini düzenleyen Anayasa’nın 91. maddesi, 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 09/07/2018 tarihinde yürürlüğe giren 16. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış ve böylece KHK çıkarılabilme imkânına anayasal olarak son verilmiştir. 6771 sayılı Kanun ile Anayasa’ya eklenen geçici 21. maddeyle de, Anayasa’nın 91. maddesinin yürürlükten kaldırılma tarihine kadar çıkarılmış ve yürürlükte bulunan KHK’ların geçerliliklerini sürdürmeye devam edeceği hükme bağlanmıştır. Yine bu madde, KHK’larla ilgili denetim yetkisinin devamını öngörmekle birlikte, söz konusu denetimde mülga normların ölçü norm olarak dikkate alınıp alınamayacağı hususunda bir hüküm içermediğinden, bu hususun Anayasa Mahkemesince yorum kuralları çerçevesinde belirlenmesi ve bu kapsamda mülga normların niteliğinin dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır. Anayasa yargısında kuralın içerik bakımından Anayasa’ya uygunluk denetiminde, Anayasa’nın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkesi gereğince denetimin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan normlar ölçü olarak alınır. Bununla birlikte, anayasa yargısı denetimine tabi bir norm, oluşturulduğu süreçte geçerli olan yetki kuralları esas alınarak vücut bulduğundan, bu unsura ilişkin denetimin, yürürlükten kalkmış olsa dahi o tarihteki kurallar esas alınarak yapılması zorunludur. Zira, geçerliliğini sürdüren ve yetki unsuru bakımından da anayasal denetime tabi olan KHK’ların çıkarılması sırasındaki anayasal yetkinin kaynağını, ilga edilmiş olsa da Anayasa’nın 91. maddesi teşkil etmektedir. Bu itibarla, itiraz konusu kuralın Anayasa’nın mülga 91. maddesine uygunluğunun denetlenmesi gerekmektedir. Kanun Hükmünde Kararnameler; Bakanlar Kurulunun, yasama organının konu, süre ve amacı belirleyen bir yetki kanunu ile verdiği yetkiye veya doğrudan doğruya Anayasadan aldığı yetkiye dayanarak çıkardığı, maddi anlamda kanun gücüne sa...