Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Konu: Belediye Yazı İşleri Müdürlüğü kadrosuna vekaleten atanan şahsa hatalı olarak özel hizmet tazminatı ve ek ödeme yapılması 1- 173 sayılı İlamın 8’inci maddesiyle; ... Belediyesi Yazı İşleri Müdürlüğü kadrosuna vekaleten atanan ...’e hatalı olarak özel hizmet tazminatı ile ek ödeme yapılması nedeniyle ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir. Harcama Yetkilisi ...’in temyiz dilekçesinde; “Sayıştay 7. Dairesinin 07.06.2016 ilam tarihli, 173 İlam Numaralı, 25.02.2016 Karar tarihli ve 81 Karar Sayılı Kamu Zararı Tazmin Kararının 8 sıra numarası sorgu maddesine ilişkin olarak; ... Belediyesinde trafik memuru kadrosunda olup, Yazı İşleri Müdürlüğüne vekalet eden lise mezunu ... yüksek öğrenim görmüş olmak şartını taşımadığı halde özel hizmet tazminatı ile ek ödemenin hatalı ödenmesi nedeniyle kamu zararına yol açıldığı şeklinde iddiada bulunulmuşsa da; ... tarafından vekaleten ifa edilen Yazı İşleri Müdürlüğü görevinin ifası sırasında ilgili asil olarak görev yapan bir müdürün kullanabileceği tüm yetkileri kullanarak sorumluluk altına girdiği, devletin hem bir personelini daha çok sorumluluk ve ücret gerektiren bir işte çalıştırmasının hem de ücret vermemesinin angarya yasağına aykırı olduğu bunun ise Anayasanın 10, 18, 40 ve 55’inci maddelerinde düzenlenen haklarının ihlali niteliğinde olacağı açıktır. Anayasa'nın "Zorla çalıştırma yasağı" başlıklı 18’inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir: "Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya yasaktır." Denilmektedir. AİHS'nin "Kölelik ve zorla çalıştırma yasağı" başlıklı 4’üncü maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir: "1. Hiç kimse köle ya da kul durumunda tutulamaz. 2. Hiç kimse zorla çalıştırılamaz ve zorunlu çalışmaya tabi tutulamaz." Anayasa'nın 18’inci maddesinin gerekçesinde angarya, kişinin emeğinin karşılığını atmadan zorla çalıştırılması olarak tanımlanmıştır. Anayasa Mahkemesinin çeşitli kararlarında da angarya, bir maldan ya da bir kişinin çalışmasından karşılıksız yararlanma biçiminde tanımlanmıştır. Hizmetlerin karşılığında kendilerine ücret ödenen kişilerin bu yükümlülük kapsamındaki çalışmalarının angarya olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı belirtilmiştir. (AYM, E.2011/150, K.2013/30, 14/2/2013). Angarya yasağı yönünden her ne kadar Anayasa Mahkemesi, kararlarında zorla çalıştırmadan söz edilebilmesi için, kişinin ceza tehdidi altında ve rızası bulunmaksızın çalıştırılması gerektiğini ifade etmekte ise de bu çok uç bir nitelendirme olup, angarya yasağının uygulanma kabiliyetini ortadan kaldırabilecek kadar dar ve hakkaniyete aykırı bir yorumdur. Nitekim Sayıştay Temyiz Kurulunun bir takım Ayrışık Oyu Kararlarında; "Zorunlu hallerde fiilen çalışma karşılığı yürütülen görevler nedeni ile bazı maddi hak kayıpları konusundaki mağduriyetlerin önlenmesi açısından konu ile ilgili olarak bazı yargı (Danıştay) kararlarının incelenmesi sonucunda; benzer konumlarda çalışan personellerin atamaya yetkili amirleri tarafından 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 86’ncı maddesi kapsamında, her...