Mahkeme Kararı Özeti Olay: Davacı, keşidecisi ... San. Ve Tic Ltd. Şti. olan, 500.000 TL bedelli bir çekin kaybolduğunu (zayi olduğunu) beyan ederek İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde çekin ödeme yasağı ve iptalini talep etmiştir. Hukuki Değerlendirme: Mahkeme, Türk Ticaret Kanunu'nun 757/1. maddesi uyarınca hasımsız çek iptali davalarında yetkili mahkemenin, çek elinden çıkanın ikametgahı mahkemesi veya çekin ödeme yeri mahkemesi olduğunu belirtmiştir. Somut olayda davacının adresi Sancaktepe/İstanbul'da olup, çekin ödeme yeri muhatap banka şubesi de Ümraniye/İstanbul'da yer almaktadır. Sonuç: Her iki adres de İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetki alanına girdiğinden, İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkisiz olduğuna karar verilmiştir. Dosya, istinaf başvurusu yapılmaması durumunda iki hafta içinde yetkili mahkemeye gönderilecektir. Harç ve yargılama giderleri yetkili mahkemece değerlendirilecektir.
T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/754 Esas KARAR NO :2025/697
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ:20/10/2025 KARAR TARİHİ:21/10/2025
Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının yapılan yargılaması sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; ... Bankası A.Ş .../ İstanbul Şubesi'ne ait keşidecisi ... San. Ve Tic Ltd. Şti'ne ait olan, ... ... seri numaralı, 21/03/2025 keşide tarihli, 500.000,00-TL bedelli 1 adet çekin kaybolduğunu beyanla, ödeme yasağı kararı verilmesini ve çekin zayi nedeniyle iptalini talep ve dava etmiştir.( Talep dilekçesi ekinde farklı seri no ve farklı keşide tarihli bir senet sunulmuş ise de mahkememizce yapılacak kesin yetkiye yönelik incelemeye etkisi bulunmadığı tespit edilmiştir.) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, ...nun 757-765.madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir. Mahkememizce yapılan değerlendirme sonunda, Kesin yetki kuralını içeren TTK'nın 757.maddesi; " (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." şeklinde düzenlenmiş olup "çek elinden çıkan kişinin" ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde dava açabilmesi mümkün olup hasımsız çek iptali davalarında yetkili mahkeme; talep edenin/ çek elinden çıkanın ikametgahı mahkemesi veya çekin ödeme yeri mahkemesidir. Anılı kanuni düzenleme ışığında somut olaya bakıldığında ise; talep edenin adresi "... Sk. No:16/A Sancaktepe/İstanbul" olup talep edenin bulunduğu yer itibariyle yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, hem talep dilekçesinde hem de dilekçe ekinde sunulan senet örneğinde ödeme yeri muhatap banka şubesinin bulunduğu yer itibariyle ( ... Şubesi) Ümraniye /İstanbul olup çekin ödeme yeri mahkemesi olarak yine İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu, esasen talep dilekçesinin de İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerine hitaben yazıldığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenle mahkememizin yetkili olmadığı, talep edenin ikamet adresi ve çekin ödeme yeri adresi mahkemesi olan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşıldığından TTK 757/1. maddesi gereğince kesin yetki kuralı gereği açılan davada mahkememizin yetkisizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-TTK'nın 757/1 maddesi ve HMK'nın 116. maddesi gereğince mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, 2-Kararın istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesine müteakip bu tarihten itibaren istinaf yoluna başvurulması ve istinaf talebinin reddinin kesinleşmesine müteakip iki haftalık süre içinde talep halinde dosyanın yetkili İSTANBUL ANADOLU ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, süresi içinde gönderilme başvurusunun olmaması halinde davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğine, 3-HMK'nın 331. maddesi uy...