Anayasa Mahkemesinin 21/4/2022 Tarihli ve E: 2020/87, K: 2022/44 Sayılı Kararı

“… Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 6. maddesi Adil Yargılama Hakkını düzenlemekte olup bu yasa maddesinde “herkese gerek medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili nizalar, gerek cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamalar konusunda karar verecek olan, yasa ile korunmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasını makul bir süre içerisinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini isteme hakkına sahiptir.” düzenlemesini içermektedir. Anayasanın 38. maddesi “Kimse işlediği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı fiilden dolayı cezalandırılamaz, kimse suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez, Suç ve ceza zaman aşımı ile ceza mahkumiyetinin sonuçları konusunda da yukarıdaki fıkra uygulanır. 5237 sayılı TCK’nın 7. maddesi “İşlendiği zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. İşlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimse cezalandırılamaz ve hakkında güvenlik tedbiri uygulanamaz, böyle bir ceza veya güvenlik tedbiri hükmolunmuşsa infazı ve kanunun neticeleri kendiliğinden kalkar. Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise failin lehine olan kanun uygulanır ve infazı olur.” 5271 Sayılı CMK’da 7188 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler ile daha önce yargılama sistemimizde yer almayan düzenlemeler getirmiştir. Bu düzenlemelerden biri 7188 sayılı Yasanın 23. maddesi ile getirilen seri muhakeme usulüdür. Seri muhakeme usulü her ne kadar usul hukuku olarak yasada belirtilmiş ise de; bu düzenleme şüpheli veya sanığın eylemi için kanunda ön görülen cezaların seri muhakeme usulünde yarı oranında indirimi öngörmektedir. Yapılan yasal düzenleme, bu nedenle aynı zamanda ceza miktarının azaltılmasını öngören düzenleme olması nedeni ile maddi hukuka ilişkin yasal düzenlemedir. 7188 sayılı Yasanın 31. maddesi ile 5271 sayılı CMK’ya eklenen geçici madde 5/1-d fıkrası gereğince 250. maddede düzenlenen seri muhakeme usulünün, kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulünün uygulanamayacağı düzenlemesini getirmiştir. Her ne kadar yukarıda belirtilen geçici maddenin 5/1-d maddesi seri muhakemeye tabi olan cezalara ilişkin uygulamaların kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış ve kesinleşmiş dosyalarda uygulanamayacağını düzenlenmiş ise de; Yukarıda belirtilen Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde belirtilen adli yargılama hakkı aynı sözleşmenin 7. maddesinde belirtilen kanunsuz ceza olmaz ilkesi Anayasanın 38. maddesi, TCK’nın 7/2. maddesi gözönüne alındığında, hükme bağlanmış, kesinleşmiş ve kovuşturma evresine geçilmiş dosyalarda da seri muhakeme usullerinin uygulanması gerekmektedir. Aksi taktirde Anayasanın 38/2. maddesi TCK’nın 7. maddesine aykırılık oluşacaktır, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesi yapılacak yargılam...