Anayasa Mahkemesinin 20/7/2022 Tarihli ve E: 2022/45, K: 2022/89 Sayılı Kararı

“… 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 115. maddesine 12/07/2013 tarihinde 6495 sayılı Yasanın 21. maddesi uyarınca eklenen, daha sonra 01/02/2018 tarihinde 7072 sayılı Yasanın 58. maddesinde aynen kabul edilen 02/01/2017 tarihli 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 59. maddesi ile değiştirilen ek fıkranın “Türk plakalı araç kullanan yabancı sürücülerin trafik cezaları, cezanın yazıldığı araç sahibinden tahsil edilir.” şeklindeki üçüncü cümlesindeki emredici nitelikteki düzenleme, somut olayla birlikte değerlendirildiğinde; idari para cezasına konu eylemi gerçekleştiren kişi tespit edildiği halde, yabancı şahısların kabahate konu eylemi Türk plakalı bir araç ile gerçekleştirmesi halinde araç sahibine ceza yazılacağı ve cezanın araç sahibinden tahsil edileceğine dair anılan emredici düzenleme ile kabahate konu ihlali gerçekleştirmeyen araç sahibine idari para cezası verildiği görülmektedir. Söz konusu düzenleme Anayasa Mahkemesinin 06/03/2008 tarih 2004/116 Esas, 2008/74 Karar sayılı kararında incelenen 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun “Tescil plakasına göre tutanak düzenlenmesi” başlıklı 116. maddesinin Anayasa’ya aykırılığına ilişkin yapılan incelemeden farklı olarak ihlali gerçekleştiren kişinin tespit edilip edilmediği noktasında ayrılmaktadır. Anayasa Mahkemesi tarafından yukarıda anılan kararda sürücünün tespit edilememesi şartı ayrıntılı olarak irdelenmiş, sürücünün tespit edilemediği durumlarda tescil plakasına ceza veya suç tutanağı düzenlenmesi Anayasa’ya aykırı bulunmamıştır. Ancak Hakimliğimizce iptali istenen yasa hükmünde sürücüsü tespit edilse dahi, sürücünün yabancı devlet vatandaşı olması durumunda, ihlali gerçekleştirmeyen Türk plakalı aracın sahibine cezanın verileceği ve cezanın araç sahibinden tahsil edileceğini emredici şekilde düzenlendiği görülmektedir. Bu haliyle anılan kanuni düzenlemenin Anayasa’nın 38. maddesinin 7. fıkrasındaki “Ceza sorumluluğu şahsidir.” düzenlemesine aykırılık teşkil ettiği kanaati ile, anılan “Türk plakalı araç kullanan yabancı sürücülerin trafik cezaları, cezanın yazıldığı araç sahibinden tahsil edilir.” şeklindeki kanuni düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olması nedeni ile iptali gerektiği anlaşılmış olup, bu nedenlerle Anayasa’nın 152. maddesi ile 6216 sayılı Yasanın 40. maddesi uyarınca, ilgili düzenlemenin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmak zorunluluğu hasıl olmuştur. Açıklanan nedenlerle, 1- 2709 sayılı 1982 Anayasasının 2. ve 38. maddelerine aykırılık teşkil ettiği değerlendirilen, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 115/8. maddesinin “Türk plakalı araç kullanan yabancı sürücülerin trafik cezaları, cezanın yazıldığı araç sahibinden tahsil edilir.” şeklindeki 3. cümlesinin iptali için Anayasanın 152. ve 6216 sayılı Kanunun 40. maddeleri gereğince Anayasa Mahkemesine başvurulmasına, 2- Anayasa Mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davanın geri bırakılmasına, 3- Anayasaya aykırılığın değerlendirilmesi için, gerekçeli başvuru kararının aslı, başvuru kararına ilişkin tut...