Hukuk Genel Kurulu bir temyiz incelemesi sırasında, bakılmakta olan davada uygulanması söz konusu edilen 1/4/1974 gün, 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının salt adalet duygusu ve kamu vicdanını rahatsız edebilecek sonuçlar doğurduğu gerekçesiyle değiştirilmesi için 8/3/1989 gününde Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'na başvurulmasına karar vermiştir. Yargıtay Birinci Başkanlığı'nın yazısı ile gündeme alınan konu, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nda, ele alınarak 16 Mart 1990 günlü toplantıda raportör üyenin açıklamaları dinlendikten sonra incelenip tartışılarak gereği görüşüldü. Önce usûl sorunları üzerinde durulmuştur. İçtihadı birleştirme müessesesi, Temyiz Mahkemesi Teşkilatına Dair Kanunun değişik 8 inci maddesinde şu şekilde yer almıştır: "Temyizin iki dairesi veya bir dairenin iki kararı arasında aynı meselede tezat ve mübayenet görüldüğü veya...
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu E.1989/1 K.1990/2 T.16.3.1990 R.Gazete No. 20521 R.G. Tarihi: 17.5.1990 İÇTİHADIN DEĞİŞTİRİLMESİNE YER OLMADIĞINA İLİŞKİN KARAR MUVAZAA YARGITAY İÇTİHADI BİRLEŞTİRME BÜYÜK GENEL KURULU'NUN 1/4/1974 GÜN VE 1/2 SAYILI İÇTİHADI BİRLEŞTİRME KARARININ DEĞİŞTİRİLMESİNE GEREK BULUNMAMIŞTIR. Hukuk Genel Kurulu bir temyiz incelemesi sırasında, bakılmakta olan davada uygulanması söz konusu edilen 1/4/1974 gün, 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının salt adalet duygusu ve kamu vicdanını rahatsız edebilecek sonuçlar doğurduğu gerekçesiyle değiştirilmesi için 8/3/1989 gününde Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'na başvurulmasına karar vermiştir. Yargıtay Birinci Başkanlığı'nın yazısı ile gündeme alınan konu, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nda, ele alınarak 16 Mart 1990 günlü toplantıda raportör üyenin açıklamaları dinlendikten sonra incelenip tartışılarak gereği görüşüldü. Önce usûl sorunları üzerinde durulmuştur. İçtihadı birleştirme müessesesi, Temyiz Mahkemesi Teşkilatına Dair Kanunun değişik 8 inci maddesinde şu şekilde yer almıştır: "Temyizin iki dairesi veya bir dairenin iki kararı arasında aynı meselede tezat ve mübayenet görüldüğü veya takarrür etmiş bir içtihadın tebdiline ihtiyaç hasıl olduğu takdirde birinci reis, tezat ve mübayenet şeklinde mütebayin ilâmları ve içtihadın tebdili lüzumu halinde içtihadın tebdiline saik olan sebepleri mutazammın evrakı alakadar daire veya dairelerden celp ve telhis ve nüshalarını teksir ile içtimadan en aşağı üç gün evvel Temyiz Mahkemesi Heyeti Umumiyesine tevzi ve içtima gününü tayin eder." Bu hükümlerde yer alan "...takarrür etmiş bir içtihadın tebdiline ihtiyaç hasıl olduğu takdirde" sözlerinin, yerleşmiş bir içtihadın veya çıkarılmış bulunan bir içtihadı birleştirme kararının gerektiğinde değiştirilebileceğini amaç edindiği kuşkusuzdur. İçtihadı birleştirme müessesesi 1730 sayılı Yargıtay Kanunu'nda benimsendiği gibi 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nda yer almıştır. 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 45. maddesi 1 ve 2 nci fıkralarında içtihadı birleştirme müessesesini açıkladıktan sonra 3 üncü fıkrada "içtihadı birleştirme kararlarının değiştirilmesi veya kaldırılmasının istenmesi de yukarıdaki usule bağlıdır" denilmiş ve açıkça içtihadı birleştirme kararlarının değiştirilebileceği veya kaldırılabileceği esası benimsenmiş ancak hangi hallerde değişiklik yapılabileceği konusunda bir hüküm getirilmemiştir. Bununla beraber genel olarak denilebilir ki, mevcut bir içtihadı birleştirme kararının değiştirilmesi veya kaldırılması için ortada haklı nedenler bulunmalıdır. Şu husus da belirtilmelidir ki içtihadı birleştirme kararlarının değiştirilmesi veya kaldırılması görüşmelerinde o kararların çıkarılması sırasında ortaya konulan düşüncelerin, gerekçelerin yeniden gündeme getirilerek tekrar bir değerlendirmenin yapılması ve sonuca gidilmesi sözkonusu değildir. Zira İçtihadı Birleştirme Kurullarının toplanma usulleri dikkate alındığında, kuru...