Boşanma davasında, adli yargı yerince verilen boşanma kararının tapu sicil müdürlüne ibrazının, aile konutu şerhinin terkini için yeterli olup olmadığı ve bu talebin reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, uyuşmazlığı görüm ve çözümü hususunda hangi yargı kolunun görev alanında kaldığı hakkında.
Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulu E. 2013/4297 K. 2015/1187 T. 6.4.2015 BOŞANMA KARARINA DAYALI AİLE KONUTU ŞERHİNİN KALDIRILMASI BOŞANMA DAVASINDA, ADLİ YARGI YERİNCE VERİLEN BOŞANMA KARARININ TAPU SİCİL MÜDÜRLÜNE İBRAZININ, AİLE KONUTU ŞERHİNİN TERKİNİ İÇİN YETERLİ OLUP OLMADIĞI VE BU TALEBİN REDDİNE İLİŞKİN İŞLEMİN İPTALİ İSTEMİYLE AÇILAN DAVADA, UYUŞMAZLIĞI GÖRÜM VE ÇÖZÜMÜ HUSUSUNDA HANGİ YARGI KOLUNUN GÖREV ALANINDA KALDIĞI HAKKINDA. 4721/md. 194 , 1009 , 1010 İstemin Özeti : Danıştay Onuncu Dairesi'nin 23/01/2013 günlü, E:2008/3450, K:2013/323 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması, davacı tarafından istenilmektedir. Savunmaların Özeti : Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Danıştay Tetkik Hakimi : ............................ Düşüncesi : Uyuşmazlık, dava konusu bireysel işlem ve davacının iddiaları birlikte değerlendirildiğinde, aile konutu şerhinin kim tarafından, nasıl terkin edilebileceğine; bu kapsamda, Genelgenin 5. maddesinde yer alan ?bu konuda alınmış mahkeme kararı? ibaresinden ne anlaşılması gerektiğine ve Mahkemece verilmiş "boşanma kararının" bu çerçevede değerlendirilip değerlendirilemeyeceğine yönelik bulunmaktadır. 4721 sayılı Yasa?nın yukarıda belirtilen 194. maddesi uyarınca, aile konutunun, hak sahibi eş tarafından devri ve konut üzerindeki hakların sınırlandırılması, diğer eşin açık rızasına bağlı bulunmaktadır. Bu rıza alınmadan konutla ilgili yapılan tasarruf işlemi geçersizdir. Bu geçersizliği, rızası gereken eş, konutun bu vasfını devam ettirmesi koşuluyla ancak evlilik birliği süresince ileri sürebilir. Esasen, evlilik ölümle veya boşanma yahut da iptal kararıyla sona ermiş ise, Türk Medeni kanunun 194. maddesinin ?aile konutuna? sağladığı koruma da sona erer. Zira, taraflar arasındaki evlilik birliği, boşanma kararı ile ?sona erdiğinden?, eşlerin bütün yaşam faaliyetlerini gerçekleştirdiği, yaşantısına buna göre yön verdiği, acı ve tatlı günleri içinde yaşadığı anılarla dolu bir alan olan aile konutu da bu özelliklerini kaybetmiştir. Bu itibarla, malik olan eşin aile konutu şerhinin terkinine yönelik mahkeme kararının yanında, bu karara gerek bulunmaksızın şerhi ilgili Tapu Sicil Müdürlüğüne sadece ?boşanma kararını? ibraz ederek de terkin ettirebilmesi gerekmektedir. Öte yandan, olayda, davacının mahkemece verilen boşanma kararını ibraz etmek suretiyle söz konusu aile konutu şerhinin kaldırılması için yaptığı başvurusunun reddine ilişkin işlemin; davacının menfaatini etkileyen, kamu gücü kullanılarak, tek taraflı tesis edilmiş bir idari işlem olduğu sonucuna varıldığından söz konusu işlemin iptali istemiyle açılan davanın idari yargıda görülmesi gerekmektedir. Bu durumda, boşanmaya ilişkin mahkeme kararını ibraz etmek suretiyle aile konutu şerhinin terkini istemiyle yapılan başvurunun, eski eşin muvaf...