E. 2021/1072 K. 2021/1179

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/1072 KARAR NO : 2021/1179

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) DAVA TARİHİ : 20/12/2021 KARAR TARİHİ : 20/12/2021 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/12/2021

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın gıda sektörüne yönelik satış yaptığını, dava konusu çeklerin müvekkili şirketten çıktıktan sonra ya çalındığını ya da kaybolduğunu, ... Bankası .... şubesinde bulunan ve müvekkili şirketine ait olan 4 adet ... Bankası ... Şubesinden alınan ... seri numaralı, ... seri numaralı, ... seri numaralı, ... seri numaralı çek yapraklarının kaybedilmiş olması ve yapılan araştırmalar neticesinde bugüne kadar çalınan veyahut kaybedilen çeklerle ilgili sonuç alınamadığından suç duyurusunda bulunduklarını, söz konusu çeklerin zayi olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile, öncelikle müvekkiline ait ve dilekçede sunulan çeklerin ödenmesini önlemek için ivedilikle ödeme yasağı konulmasına ve dava sonunda söz konusu çekin iptaline karar verilmesini, taraflarına bankalara teslim edilmek üzere elden takipli ilan müzekkeresi verilmesi talep etmiştir. Dava, 6102 Sayılı TTK'nın 818/1. maddesi atfıyla aynı Kanun'un 757 vd. hükümleri uyarınca, zayi nedeniyle çek iptali talebine ilişkindir. Talepte bulunulanın, iptali istenen çeklerin keşidecisi olduğu tartışmasızdır. Kıymetli evrakta hakkın çeke bağlı olması nedeniyle, çekin zayi edildiği durumlarda, çeke bağlı hakkın çeksiz de ileri sürülebilmesi için 6102 Sayılı TTK'nın 651. ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek yada borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin 6102 Sayılı TTK'nın 757 ve 818 maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle, eldeki davayı açmakta hukuki yararı yoktur. Çekin keşidecisinin iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı, çekin yetkisiz kişilerce ibraz edilmesi halinde menfi tespit davası açabilecektir.

Bilindiği üzere; dava şartlarını düzenleyen 6102 Sayılı HMK 114/1-e maddesi "davacının dava takip yetkisine sahip olmasını" ve aynı Kanunun 114/1-h maddesi "davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmasını" bir dava şartı olarak ön görmüş bulunmaktadır. Dava takip yetkisi ise HMK 53/1. maddesinde "talep sonucu hakkında hüküm alabilme yetkisi" olarak tanımlanmıştır. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK 757 ve devamı maddelerine göre çek iptali davasını ancak çek hamili açabilir. Kanunumuzun düzenleme şekline göre keşideciye çek iptali davası açma hakkı tanınmamıştır. Yukarıda açıklandığı üzere davacı hamil olmayıp keşideci olduğundan çek iptali talebi hakkında hüküm alabilme yetkisi ve hukuki yararı yoktur. Hal böyle olunca, 6100 Sayılı HMK'nun 115/2. maddesi gereğince davanın dava ş...