E. 2020/602 K. 2022/215

Hukuk Genel Kurulu 2020/602 E. , 2022/215 K.

"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi

1. Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İstanbul Anadolu 20. İş Mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararına yönelik taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi tarafından verilen davalının istinaf başvurusunun esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne dair karar davalı Sosyal Güvenlik Kurumu (Kurum/SGK) vekilinin temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesince Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir. 2. Direnme kararı davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili tarafından temyiz edilmiştir. 3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ Davacı İstemi: 4. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin eşinden 31.05.2001 tarihinde boşandığını, babasından dolayı ölüm aylığı almaktayken muvazaalı boşandığı iddiası ile 01.11.2008-31.01.2016 tarihleri arasında yapılan ödemelerin borç çıkarıldığını, ancak ortak çocukları bulunan müvekkili ve eski eşinin ara sıra aynı mekânı paylaşmalarının ve bakıma muhtaç durumda olmaları nedeniyle aynı evde çocukları tarafından bakılmalarının sağlanmasının toplumsal değerlerin bir gereği olduğunu, boşanma tarihi dikkate alındığında 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığını, alacağın zamanaşımına uğradığını ileri sürerek, öncelikle Kurumun icrai kararlarının durdurulmasına, yargılama sonunda ise Kurum işleminin iptali ile ödenmeyen ölüm aylıklarının faiziyle birlikte ödenmesine, kesilen aylıkların yeniden bağlanmasına ve müvekkilinin davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Cevabı: 5. Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu cevap dilekçesi sunmamış, duruşmada davanın reddini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi Kararı: 6. İstanbul 19. İş Mahkemesinin yetkisizlik kararı üzerine dosyanın gönderildiği İstanbul Anadolu 20. İş Mahkemesinin 15.12.2017 tarihli ve 2016/415 E., 2017/528 K. sayılı kararı ile; boşanmaya rağmen eşlerin devam eden anne-baba rolleri, eş olma dışındaki rollere bağlı sorumlulukların karşılanması gereğine bağlı ilişki ihtiyacı, bakıma muhtaç olunma hâli, bu konuda toplumun anlayışı ve beklentileri ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde danışıklı olarak boşanılmak suretiyle fiilen birlikte yaşamaya devam edilerek haksız çıkar sağlandığı hususunun sübuta ermediği, davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşamadığı, bu durumda Kurum işleminin dayanaksız olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı: 7. İstanbul Anadolu 20. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. 8. İstanbul Bölge Adliye Mahk...