Taraflar arasındaki tahkim yargılaması sonucunda Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından başvurunun kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince 09/10/2019 tarih 2019/İHK-13484 karar sayılı itirazın reddine dair verilen kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Davacılar vekili, 05/07/2017 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile müvekkillerinin oğlunun vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 25.000 TL destekten yoksun kalma tazminatın tahsilini talep etmiş; 30/04/2019 tarihli dilekçesi ile talebini 132.510,77 TLye yükseltmiştir. Davalı vekili, komisyona başvuru şartlarının gerçekleşmediğini, davacılara yapılan ödemelerin tenzili gerektiğini, temerrütten itibaren avans faizi isteminin haksız olduğunu, aktüer sıfatına sahip...
4. Hukuk Dairesi 2021/9559 E. , 2022/10354 K.
"İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki tahkim yargılaması sonucunda Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından başvurunun kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince 09/10/2019 tarih 2019/İHK-13484 karar sayılı itirazın reddine dair verilen kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Davacılar vekili, 05/07/2017 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile müvekkillerinin oğlunun vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 25.000 TL destekten yoksun kalma tazminatın tahsilini talep etmiş; 30/04/2019 tarihli dilekçesi ile talebini 132.510,77 TLye yükseltmiştir. Davalı vekili, komisyona başvuru şartlarının gerçekleşmediğini, davacılara yapılan ödemelerin tenzili gerektiğini, temerrütten itibaren avans faizi isteminin haksız olduğunu, aktüer sıfatına sahip bilirkişi atanması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir. Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından, başvurunun kabulü ile davacı... için 63.221,28 TL, davacı ... için 69.289,49 TLnin 12/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak başvuru sahibine verilmesine karar verilmiş; hükme karşı davalı vekili itiraz yoluna başvurmuştur. İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine dair verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Türk Hukukunda kişilerin hak arama özgürlüklerini kullanmaları herhangi bir sınırlandırmaya tabi tutulmamıştır. Ancak bazı istisnai durumlarda dava açan veya takip hakkını kullananın önceden belirlenen bazı özel yükümlülükleri yerine getirmesi şart koşulabilir. Bu istisnai şartlardan biri de teminat gösterme yükümlülüğüdür. 5718 sayılı MÖHUK madde 48/1'e göre; Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır. MÖHUKta teminat gösterme yükümlülüğü konusunda yabancılık ölçütü esas alınmıştır. Buna karşın davalının veya kendisine karşı takibe girişilen karşı tarafın vatandaşlığı, bu madde kapsamında da bir öneme sahip değildir. Bu maddeye göre hakim tarafından verilen kesin süre içinde teminat gösterilmezse, dava, dava şartı eksikliğinden HMK'nun 114/1-ğ maddesi uyarınca reddedilir. MÖHUK madde 48/2de ise; Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar hükmü yer almaktadır.
Buna göre Türk hâkimi, yabancı davacının, davaya katılanın veya icra takibinde bulunanın vatandaşı olduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık (mütekabiliyet) var ise, bu kişiyi teminattan muaf tutacaktır. Karşılıklılık, iki devlet arasında imzalanan (iki taraflı) anlaşma veya iki devletin d...