İadei muhakeme davalarına teşkili tarafeyn edilerek bakılması ve karara bağlanması gerekir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu E.1956/8 K.1956/9 T.23.5.1956 R.Gazete No. 9379 R.G. Tarihi: 11.8.1956
YARGILAMANIN İADESİ
İADEİ MUHAKEME DAVALARINA TEŞKİLİ TARAFEYN EDİLEREK BAKILMASI VE KARARA BAĞLANMASI GEREKİR.
İadei muhakeme talebinin taraflar celp ve istima edilmeksizin evrak üzerinde tetkik ve karara bağlanması caiz olup olmadığı hususunda Temyiz Mahkemesi İkinci Hukuk Dairesine ait 9 Nisan 1953 tarih ve 1997/1877 sayılı ve Altıncı Hukuk Dairesine ait 18 Nisan 1954 tarih ve 1259/2405 sayılı ilâmlarla Temyiz Mahkemesi Birinci Hukuk Dairesine ait 25 Şubat 1955 tarih ve 816/1061 sayılı ilâm arasında içtihat ihtilâfı bulunduğu beyan ve işbu ihtilâfın tevhidi içtihat yoliyle giderilmesi İstanbul Avukatlarından H... A... tarafından Temyiz Mahkemesi Birinci Reisliğine verilen 12 Nisan 1955 tarihli dilekçede istenilmiş ve aynı konuda Temyiz Mahkemesi Hukuk Umumi Heyetine ait 22 Kasım 1950 tarih ve 2/162 E. 67 K. sayılı ilâm ile Birinci Hukuk Dairesinin yukarda tarih ve numarası yazılı ilâmı arasında da içtihat ihtilâfı bulunduğu anlaşılmış ve ihtilâfın halli Temyiz Mahkemesi Tevhidi İçtihat Büyük Umumi Heyetine tevdi edilmiş olmakla Hukuk Heyeti Umumiyesi ve İkinci ve Altıncı Hukuk Daireleri ilâmlariyle Birinci Hukuk Dairesi ilâmı arasında binnetice mübayenet mevcut olduğuna ekseriyetle karar verildikten sonra keyfiyet tetkik ve müzakere olundukda:
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 73 üncü maddesinde; kanunun gösterdiği istisnalar haricinde hâkim her iki tarafı istima veyahut iddia ve müdafaalarını beyan etmeleri için kanuni şekillere tevfikan davet etmedikçe hükmünü veremiyeceği esası vaz ve kabul edilmiştir. İadei muhakeme talebinin de bir dava olduğu mezkûr kanunun 449 uncu maddesinde açıkça belirtilmiştir. Mütaakıp 450, 452, 454 üncü maddelerinin mâna ve mefhumları taraflar davet edilmeden iadei muhakeme taleplerinin evrak üzerinde karara bağlanmasına müsait olmadığını göstermekte bulunmuştur. İadei muhakemenin bir dâva olduğuna ve taraflar davet edilmeksizin evrak üzerinde tetkik ve karara bağlanacağı hakkında Usul Kanununda istisnai bir hüküm mevcut olmadığına göre usulen teşkili tarafeyn edilmesi, taraflar istima edildikten sonra gerekli kararın verilmesi icap eder.
Sonuç: İadei muhakeme dâvasına usulen teşkili tarafeyn edilerek bakılması ve karara bağlanması lâzım geldiğine 23 Mayıs 1956 tarihinde mevcudun ittifakiyle karar verildi. ----------o----------