Basın mesleğinde çalışanlar ile çalıştıranlar arasındakiilişkiyi düzenleyen 5953 sayılı yasanın 212 sayılı yasa iledeğişik 14/2 nci maddesinin kamu hükmü olmasına rağmen bumaddede yazılı yüzde beş fazla ödeme parası sorumluluğununbelirlenmesine ve şartların gerçekleşmesi durumunda, kıyasyolu ile borçlar kanununun 44 üncü maddesinin uygulanmasıgerekir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu E.1973/4 K.1973/6 T.24.12.1973 BASIN MESLEĞİNDE ÇALIŞANLAR
BASIN MESLEĞİNDE ÇALIŞANLAR İLE ÇALIŞTIRANLAR ARASINDAKİ İLİŞKİYİ DÜZENLEYEN 5953 SAYILI YASANIN 212 SAYILI YASA İLE DEĞİŞİK 14/2 NCİ MADDESİNİN KAMU HÜKMÜ OLMASINA RAĞMEN BU MADDEDE YAZILI YÜZDE BEŞ FAZLA ÖDEME PARASI SORUMLULUĞUNUN BELİRLENMESİNE VE ŞARTLARIN GERÇEKLEŞMESİ DURUMUNDA, KIYAS YOLU İLE BORÇLAR KANUNUNUN 44 ÜNCÜ MADDESİNİN UYGULANMASI GEREKİR.
Basın mesleğinde çalışanlar ile çalıştıranlar arasındaki ilişkiyi düzenleyen 5953 sayılı Yasanın 212 sayılı Yasa ile değişik 14/2 nci maddesinin, Kamu hükmü olması nedeniyle bu maddede yazılı tazminattan Borçlar Kanununun 44 üncü maddesi uyarınca bir indirimin yapılamıyacağı yolundaki Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 3/12/1969 ve 11/3/1970 günlü kararı ile bu tazminattan, şartların gerçekleştiği takdirde, bir indirimin yapılmasını öngören Yargıtay 9 uncu Hukuk Dairesinin 3/12/1972 günlü kararı arasında içtihat aykırılığı bulunduğu ilgili Avukat tarafından Yargıtay Başkanlığına bildirilmiş, sonradan yürürlüğe giren 1730 sayılı Yargıtay Yasasının 20 nci maddesi uyarınca, Başkanlık Divanı konuyu incelemiş ve içtihadı birleştirme yoluna gitmenin gerektiğine karar vermiştir.
24/12/1973 günlü Yargıtay Büyük Genel Kurulu, 1730 sayılı Yasanın öngördüğü çoğunluk ile toplanmış, raportörün açıklamalarını dinlemiş ve sözü edilen kararlar arasında içtihat uyuşmazlığının bulunduğu sonucuna oybirliği ile varıldıktan sonra konunun incelenmesine geçilmiştir. Hukuk Genel Kurulu Kararlarında, 5953 sayılı Yasanın değişik 14 üncü maddesinin 2 nci fıkrasının taşıdığı bağlayıcı karakter bakımından Kamu hükmü olduğu belirtilmiş, bu madde ile gerçekleşen alacağın faiz veya ceza şartı olmadığı, akid ile kararlaştırılmış bir tazminat olarak da düşünülemiyeceği açıklanmış ve bu nedenler ile Borçlar Yasasının 44 üncü maddesinin uygulama olanağı bulunmadığı ifade edilmiştir. Buna karşılık, Yargıtay 9 uncu Hukuk Dairesince, gazetecinin, zararı arttıran tutum ve davranışının sabit olması durumunda, gecikme tazminatının tümünün hüküm altına alınamayacağı kararlaştırılmıştır.
Açıklanan Hukuk Genel Kurulu ile anılan Daire kararları arasındaki uyuşmazlık, 5953 sayılı Yasanın 14/2 nci maddesinin, Kamu hükmü olup olmadığı yönünde değildir. Uyuşmazlık, anılan Kanun hükmünün, Kamu hükmü olmasına rağmen, şartları gerçekleştiği takdirde Borçlar Kanununun 44 üncü maddesinin uygulanması olanağı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Gerçekten sözü edilen 14/2 nci madde bağlayıcı nitelikte ve Kamu düzenine ilişkin bir hükümdür. Bu niteliği ile anılan hükmün öngördüğü yüzde beş fazla ödeme parasının azaltılması veya kaldırılmasını hedef tutan sözleşmeler geçerli değildir. Geçersiz olan bu yoldaki hüküm yerine Kanun hükmü uygulanmalıdır. Bunun için, gazetecinin aylık ücretini vaktinde ödemeyen işveren kural olarak bu ücreti yüzde beş fazlası ile ödemek zorundadır.
Kanun koyucu, işverenin kusurlu olduğu ve gazetecin...