Hububat ölçme masrafı karşılığı olarak mutemede verilen paranın mahsubu yapılmamasından dolayı istirdadına mütaallik davalar on yıllık zamanaşımına tabidir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu E.1948/29 K.1950/5 T.15.3.1950 R.Gazete No. 7546 R.G. Tarihi: 30.6.1950
HUBUBAT ÖLÇME MASRAFININ İSTİRDADI
HUBUBAT ÖLÇME MASRAFI KARŞILIĞI OLARAK MUTEMEDE VERİLEN PARANIN MAHSUBU YAPILMAMASINDAN DOLAYI İSTİRDADINA MÜTAALLİK DAVALAR ON YILLIK ZAMANAŞIMINA TABİDİR.
Hububat ölçme masrafı karşılığı olarak avans verilen kırk liranın mutemet tarafından mahsubu yapılmadığından mezkûr paranın tahsili hakkında Hazine vekilinin açtığı dâvanın Borçlar Kanununun 66 ncı maddesi hükmüne tevfikan zamanaşımı noktasından reddine dair Niğde Sulh Hukuk Yargıçlığından verilen karar Yargıtay Üçüncü Hukuk Dairesince 23/3/1947 tarihinde onanmış olduğu halde yine aynı mahkemeden mümasil bir hâdise hakkında Hazinenin açtığı dâvanın reddine dair sâdır olan kararın Hazine tarafından temyiz edilmesi üzerine mutemede verilen paranın kati hesap neticesi verilmeyip âtiyen usulü dairesinde mahsubu yapılmak üzere verildiği anlaşılmış olmasına göre olayda Borçlar Kanununun 66 ncı maddesi hükmünün tatbikına imkân olmadığı mucip sebebiyle mezkûr dairece 18/10/1947 tarihinde oybirliğiyle bozulduğu anlaşıldığından her iki karar arasındaki mübayenetin içtihadı birleştirme yoliyle halli lüzumu Maliye Bakanlığının 4198/2822 sayılı yazısiyle bildirilmiş olmakla keyfiyet Tevhidi İçtihat Genel Kurulunda incelenerek: Sonuçta;
Üçüncü Hukuk Dairesinin her iki ilâmına nazaran vakıalar arasında mümaselet ve kararlar arasında muhalefet ve mübayenet bulunduğu görülmüştür. Hububat ölçme masrafı karşılığı olarak mutemede verilen para idare ile memuru arasında mevcut akde müsteniden verilmiş ve bu suretle aradaki ihtilaf akitten doğmuş bulunmaktadır. Bu kabil alacaklar hakkında Borçlar Kanununun haksız iktisap hakkındaki hükümlerinin tatbikı ve binnetice hâdisede mezkûr kanunun 66 ncı maddesinin tâyin ettiği bir senelik zamanaşımının uygulanması caiz olmayıp 125 inci madde gereğince 10 senelik zamanaşımının tatbikı icap etmektedir.
26 Mayıs 1927 tarih ve 1050 sayılı Muhasebet Umumiye Kanununun (Avans ve kredi hükümlerine mütaallik) 88 inci maddesi hükmüne gelince; bu madde mutemet ile muhasip arasındaki münasebatı tanzime mâtuf olup olayla ilgisi olmadığı gibi memurların haksız fillerinden doğan zararların tazminine mütaallik dâvalar hakkındaki 16/6/1943 tarih ve 23 sayılı İçtihadı Birleştirme Kurulu kararının da kezalik hâdise ile bir ilgi ve münasebeti bulunmamaktadır. Zira, hükmi şahsiyeti haiz bulunan Toprak Mahsulleri Ofisinin kendi müstahdemleri ile aralarında bir hizmet bağıtı bulunduğuna göre mevcut münasebetin hususi hukuk icaplarına ve aradaki bağıt hükümlerine göre tanzimi gerekli bulunmaktadır.
Binaenaleyh yukarda yazılı sebep ve mülâhazalara ve aradaki bağıt münasebetine göre mutemede verilen paranın, mahsubu yapılmamasından dolayı istirdadına mütaallik dâvaların 10 senelik zamanaşımına tabi olduğuna bir muhalif reye karşı çoğunlukla 15/3/1950 tarihinde karar verildi. ----------o----------