Yargıtay hukuk genel kurulu ile hukuk dairelerince verilen kararlar dolayısiyle tanzim olunan ilamlardan 492 sayılı harçlar kanununa bağlı (1) sayılı tarifedeki yargı harçlarıbölümünün d-1) bendi uyarınca, örnek harcı alınmaz.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu E.1968/2 K.1968/13 T.10.6.1968 R.Gazete No. 12969 R.G. Tarihi: 6.8.1968
YARGITAY KARALARINDAN ÖRNEK HARCI ALINMAMASI HK.
YARGITAY HUKUK GENEL KURULU İLE HUKUK DAİRELERİNCE VERİLEN KARARLAR DOLAYISİYLE TANZİM OLUNAN İLAMLARDAN 492 SAYILI HARÇLAR KANUNUNA BAĞLI (1) SAYILI TARİFEDEKİ YARGI HARÇLARI BÖLÜMÜNÜN D-1) BENDİ UYARINCA, ÖRNEK HARCI ALINMAZ.
492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (1) sayılı tarifede yer alan yargı borçlarının müşterek bölümün (1) birinci bendi uyarınca Yargıtay Hukuk Daireleri ilamlarından örnek harcı alınması gerekip gerekmediği konusunda içtihad aykırılığı bulunduğu; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ile Üçüncü ve Dördüncü Hukuk, Ticaret ve İcra ve İflas Daireleri kararlarında, kararın sonunda, bu hüküm uyarınca örnek harcı alınması gerektiğinin belirtildiği, İkinci, Altıncı ve Sekizinci Hukuk Daireleri kararlarında bu yönden bir açıklama bulunmamasının, belirtilen uygulamaya aksi yönde bir görüş ve düşüncenin esas tutulması bakımından, arada içtihat aykırılığının var sayılmasını gerektirdiği bildirilmiş, içtihadın birleştirilmesi yolu ile bu aykırılığın giderilmesi istenilmiş olmakla, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunda, ilâmlar arasında birbirini tutmazlık bulunduğuna oybirliğiyle karar verildikten sonra, durum incelendi, gereği görüşüldü:
1- Harç, kural olarak, Devletin, bir temel kuruluşunun kişi yararına gördüğü hizmet karşılığında o kişiden aldığı ücretten ibarettir. Bu esas uyarınca, hangi kuruluşların hangi hizmetler karşılığında ne miktarda ücret alacağı Harçlar Kanununda belirtilmiştir.
2- 492 sayılı Harçlar Kanununun yargı harçlarını düzenleyen birinci bölümünde, 11 inci maddenin birinci fıkrası ile benimsenen genel kural, (Yargı harçlarını, harca konu olan işlemin yapılmasını isteyen kişi) nin ödemesidir. Bu esas uyarınca; Kanuna ek (1) sayılı tarifede yazılı maktu harçların, işlemin yapılmasından önce ödenmesi, önce veya süresinde ödenmedikçe, sonraki işlemlerin harç ödeninceye kadar durdurulması gerekmektedir.
3- Kanunun benimsediği bu genel esas, kanun koyucunun amacına göre değerlendirilmek gerekir. Gerçekten, 492 sayılı Kanunun, Büyük Millet Meclisi tarafından da benimsenen hükümet gerekçesinde (Bakınız: Tutanak Dergisi, Dönem 1 Cilt 25), daha önce yürürlükte bulunan 2503 ve 5887 sayılı Kanunlarda pek ayrıntılı ve başvuranları her işlem için harç ödemeye zorunlu kılan usul yerine, bu gün yürürlükte bulunan 492 sayılı Kanunda bazı işlemlerin harçtan bağışık tutularak peşin ve toptan harç alınması yolunun üstün tutulup yararlı görüldüğü açıklanmıştır. Kanunun hazırlanmasında gözetilen bu esas, az yukarda sözü edilen 11 inci maddenin (Herhangi bir istek olmaksızın re'sen yapılacak işlemlere ait harçlar, aksine hüküm yoksa, lehine işlem yapılan kişilerden alınır) sözlerini kapsayan son fıkrası ile birlikte gözetilmek gerekir. Bu esas doğrudan doğruya (re'sen) mahkemece yapılacağı kanunda bildirilen harca bağlı olması gerektiği açıklanmayan...