13 eylül 1331 ve 15 nisan 1339 tarihli yasalara göre el konulan taşınmaz malların sahiplerine aynen geri verilmesi için mahkemelere dava açılabilmesi, adı geçen yasaların uygulanmayacağı hakkında danıştay'dan karar alınmasına bağlıdır.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu E.1935/18 K.1936/30 T.25.11.1936 TEMLİK KANUNU UYGULAMASI
13 EYLÜL 1331 VE 15 NİSAN 1339 TARİHLİ YASALARA GÖRE EL KONULAN TAŞINMAZ MALLARIN SAHİPLERİNE AYNEN GERİ VERİLMESİ İÇİN MAHKEMELERE DAVA AÇILABİLMESİ, ADI GEÇEN YASALARIN UYGULANMAYACAĞI HAKKINDA DANIŞTAY'DAN KARAR ALINMASINA BAĞLIDIR.
1331 sayılı Temlik Kanununun yedinci maddesinin tatbiki hususunda Hukuk Heyeti Umumiyesiyle Birinci Hukuk Dairesi kararları arasında hâsıl olan içtihat ihtilâfının halli Birinci Hukuk Dairesinden talep edilmesi üzerine 25.11.1936 gününde toplanan Heyeti Umumiyede muhalif ilâmlar okunduktan sonra söz alan Birinci Hukuk azasından Ali Rıza; 1331 numaralı Temlik Kanununun yedinci maddesiyle bu maddenin Büyük Millet Meclisi tarafından vuku bulan tefsirinde gerek işbu Temlik Kanununun neşrinden evvel ve gerek sonra hükmen tahakkuk etmiş veya edecek müstahaklarına aynen iadesine cevaz olmadığı ve ancak ashabına veya hükmen tahakkuk eden veya edecek olan müstahaklarına bu emvalin 1331 senesi iptidasındaki kıymeti mukayyedelerinin verileceği tasrih ve tefsiri müfesserde münderiç olan hükmü beyandan ibaret olup makabline şümulü derkâr bulunmuş olmasına ve Hukuk Heyeti Umumiyesince muhalif karar ittihazına sebep olan hadiselerde Hazinece vaziyet olunan gayrimenkuller hakkında 13 eylül 331 ve 15 nisan 339 tarihli kanunların tatbiki aleyhine Şûrayı Devletçe bir hüküm de verilmemiş bulunduğuna mebni çok sarih olan bu kanun hükümlerine göre ayınlarının iadesine taallûk eden bu kabil hükümlerin ancak Şûrayı Devletten bir karar ittihazına talikan infaz edilemeyeceği ve infaz edilmiş ise icranın iadesi lâzım geleceği mütalâasındayım. Mahaza bu işe müteallik kanunlarla tefsirleri de okuyayım, dediler ve okudular.
Reis Vehbi; İcra ve İflâs Kanununun o maddesi sarih olduğu kadar Teşkilâtı Esasiye Kanunu da müsait değildir, demeleriyle neticede:
28 mayıs 928 tarih ve 1331 numaralı Temlik Kanununun yedinci maddesinin tefsirine dair Büyük Millet Meclisinden verilen 2 haziran 929 tarih ve 146 numaralı kararda, (13 eylül 1331 ve 15 nisan 1339 tarihli kanunlara tevfikan vaziyet olunan veya edilecek olan emvali gayrimenkule Hazine namına kaydedilmiş hükmünde olduğu ve ashabının ancak 1331 senesi iptidasındaki kıymeti mukayyedeleri üzerinden hakları mahfuz tutulduğu cihetle bu emvalin bilâhare ister muhtelif kanunlar mucibince tahsis ve tefviz edilmiş, ister satılmış veya Hazine uhdesinde muhafaza edilmiş olsun 13 eylül 1331 ve 15 nisan 1339 tarihli kanunların tatbiki aleyhine Şûrayı Devletçe bir hüküm verilmedikçe ashabına aynen iadesine imkanı kanunî olmadığı gibi 28 mayıs 1928 tarihli kanunun gerek neşrinden evvel ve gerek neşrinden sonra hükmen tahakkuk etmiş veya edecek müstahaklarına da aynen iadesine cevaz verilmeyerek ancak ashabına veya hükmen tahakkuk eden veya edecek olan müstahaklarına bu emvalin 15 nisan 1341 tarihli kanuna tevfikan 1331 senesi iptidasındaki kıymeti mukayyedelerinin verilmesi ve bunda da 15 nisan 13...