Humk.nun 500 ncü maddesinde yazılı aile birliğinin korunmasına yönelik davalarda mahkemenin yetkisi söz konusu olmayıp bu davalar davalının konutunun bulunduğu yer mahkemesinde görüldüğü gibi davacının konutunun bulunduğu yer mahkemesinde de görülebilir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu E.1935/92 K.1935/16 T.7.6.1935 AİLE BİRLİĞİNİN KORUNMASINA AİT DAVALARDA YETKİ
HUMK.NUN 500 NCÜ MADDESİNDE YAZILI AİLE BİRLİĞİNİN KORUNMASINA YÖNELİK DAVALARDA MAHKEMENİN YETKİSİ SÖZ KONUSU OLMAYIP BU DAVALAR DAVALININ KONUTUNUN BULUNDUĞU YER MAHKEMESİNDE GÖRÜLDÜĞÜ GİBİ DAVACININ KONUTUNUN BULUNDUĞU YER MAHKEMESİNDE DE GÖRÜLEBİLİR.
Evlilik birliğinin sıyaneti için Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 500 ncü maddesine tevfikan ikame olunan nafaka davalarının müddeaaleyhin ikametgâhı mahkemesinde rüyet olunacağı ötedenberi içtihat edilmiş iken bu kerre bahsi geçen içtihat hilâfında İkinci Hukuk Dairesinin 16 kânunuevvel 934 tarih ve 3737/3807 numaralı ilâmında tedbir talebinden ibaret olan bu kabil davaların davacının ikametgâhı mahkemesinde de görülebileceğine karar verilmiş ve şu suretle tahassül eden içtihat ihtilâfının tevhidi suretiyle halli dairei müşarünileyha reisliğinin 23 şubat 935 tarih ve 935/15 numaralı müzekkeresiyle talep olunmuş olmakla 7.6.935 tarihine müsadif cuma gününde toplanan Genel kurula kırk üç zatın iştirak ettiği görüldükten ve müzakere nisabı tahakkuk ettikten ve hadise bir kerre daha Baş Başkan İhsan Ezgü tarafından izah olunduktan sonra söz alan İkinci Hukuk Başkanı Ali Himmet: Ötedenberi dairece aile birliğinin sıyanetine müteallik tedbir davalarında salâhiyet meselesi nazara alınarak o dairede muamele yapılmakta idi. Fakat ahiren Hukuk Heyeti Umumiyesince bunlar ihtiyatî tedbir addiyle salâhiyet mevzuubahis olamıyacağına karar verildi. Bizim noktai nazarımıza göre Heyeti Umumiye Kararı doğru değildir. Çünkü aile birliğinin sıyaneti için yapılacak tedbir başka ihtiyatî tedbir başkadır. Birincisi müstakil bir dava ve bunun üzerine verilecek hüküm de müstakil bir hükümdür. Halbuki ihtiyâti tedbirler dava münasebetiyle talep olunan tedbir asıl davanın sonuna kadar devam eder, neticede ya kaldırılır, ya bir müddet daha devamına karar verilir ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 105 nci maddesi sarahatı veçhile bu tedbirler tahkikat hâkimi tarafından ittihaz olunur. Halbuki nafaka takdiri ve saire gibi aile tedbirleri hâkim tarafından yapılır ve diğer hükümlerin neticelerini tevlit eder. Binaenaleyh diğer davalar gibi salâhiyet ahkâmı umumiyeye tabi olmak iktiza eder. Bir defa ihtimalleri gözönüne getirelim, karı koca İstanbulludur, erkek veya karı kalkmış Erzurum'a gitmiş, ora mahkemesinde tedbir talebinde bulunuyor. Bu halde İstanbul'da bulunan tarafı Erzurum mahkemesine gelmeğe mecbur etmek doğrumudur? Umumî kaidelerden inhiraf ederken çok düşünmek ve lüzumuna kanaatı tamme hâsıl olmak lâzımdır. Hadisede hiç te böyle bir lüzum ve ihtiyaç yoktur, demeleriyle müzakerenin yeterliği onaylanarak reye konuldukta:
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 500 ncü maddesinde yazılı aile birliğinin korunmasına matuf umumî hükümlere tevfikan (salâhiyet) aranılması meselenin gereklendirdiği sürat ve sühulete ve kanunun istihdaf eylediği amaç ve ereğe münafi olacağından ihtiyatî tedbirl...